Zdradzone testamenty

Sięgnąłem po „Zdradzone testamenty” Milana Kundery z ciekawości — jako po coś, co miało zajrzeć za kulisy literatury i pokazać, jak los obchodzi się z dziełem po śmierci autora. Tematy są ambitne: pamięć, fałszowanie sensów, poprawianie twórców przez potomnych, ideologiczne zawłaszczanie sztuki. Brzmi intrygująco. W praktyce jednak czytało mi się to ciężko. Eseje Kundery są gęste, momentami zbyt akademickie, pełne dygresji i powrotów do tych samych myśli. Zamiast literackiej przygody dostałem intelektualny wykład — ciekawy, ale chłodny i mało wciągający. Doceniam erudycję i celność obserwacji, lecz brakowało mi emocji, rytmu i tej lekkości, którą potrafi mieć w swoich powieściach. Mam wrażenie, że Kundera-eseista to zupełnie inny autor niż Kundera-powieściopisarz. Tam, gdzie w fabule potrafi opowiadać o pamięci, miłości i historii w sposób poruszający, tu zatrzymuje się na poziomie analizy i teorii. Dla mnie to za mało. To książka dla tych, którzy lubią rozważania o literaturze i jej losach. Ja jednak zdecydowanie wolę Kunderę w wersji fabularnej — z bohaterami, ironią i narracyjną finezją. W tej formie działa na mnie o wiele mocniej.