Córka Agamemnona

Krótka, ale poruszająca powieść Ismaila Kadare (można ją też nazwać duża nowelą). Powstała jeszcze pod rządami Envera Hodży i wtedy też (lata osiemdziesiąte) rozgrywa się jej akcja. W zasadzie fabuła jest prosta – narrator przebija się na trybunę główną pochodu pierwszomajowego, gdzie został po raz pierwszy zaproszony. Do tego jeszcze jest zakochany w córce partyjnego dostojnika, który nie chce tego związku. Po drodze widzi lub spotyka ludzi, przywodzących mu na myśl różne zdarzenia i ich konsekwencje. Wydarzenia bieżące, zarówno z komunistycznej Albanii jak i stalinowskiego ZSRR, autor konfrontuje z Iliadą Homera, a w zasadzie z całym opisem wojny trojańskiej. Kluczowym pojęcie jest tutaj ofiara. Szczególnie złożona przez ojca z własnego dziecka. Nie dla niego, a dla siebie. Taka, dzięki której otoczenie legitymizuje składającego do takich działań, jakie sobie zaplanował, przede wszystkim represyjnych i krwawych. Narrator wplata nurt akcji i swoich przemyśleń albańskie ludowe podanie o Łysogłowym i orle. Zaczyna się spokojnie, jak każda baśń, później rozwija w wydawałoby się budującym, bajkowym kierunku, lecz z czasem przeradza się ona w historię tragiczną i przerażającą zarazem. Komunizm, szczególnie w albańskim wydaniu, to system wyławiający właśnie Agamemnonów i Łysogłowych. O ile ci pierwsi doskonale w nim funkcjonują do samego końca, o tyle ci drudzy nie wiedzą, że wysoki lot może być krótki, a jego efekt nie był wart poświęconego „mięsa”. Znakomita analiza, lecz jak w wielu innych dziełach Ismaila Kadare niesamowicie przytłaczająca.