Krew za krew

Cyt.: „- Co mi przynosicie? Ranę czy śmierć? Padła krótka, sucha odpowiedź: - Śmierć.” Ismail Kadare, „Krew za krew” „Krew za krew” to najczęściej wydawana i tłumaczona na języki obce powieść Ismaila Kadare, albańskiego pisarza i dziennikarza. Opublikowana w 1978 roku, była kolejną powieścią po „Generale martwej armii”, którą autor wydał 15 lat wcześniej. Ismail Kadare umieścił akcję powieści, sądząc po niewielu wskazówkach, prawdopodobnie na przełomie lat 20/30 ub. wieku, w okresie trwania Królestwa Albanii. U podnóża Gór Przeklętych, we wsi Brezftoht od siedemdziesięciu lat trwa krwawa wojna pomiędzy skłóconymi ze sobą rodami Berishów i Krueciuciów, która pochłonęła już czterdzieści cztery ofiary. Po każdej kolejnej śmierci, rodzina wiesza skrwawioną koszulę zabitego w domu i nim krew na niej zblednie zobowiązana jest do dokonania zemsty. Wybiła godzina dokonania zemsty przez Gjorga Berishę za śmierć jego brata Mehila. Tym, co decydowało o losie ludzi była gjakmarrja – dosł. „branie krwi”, przewidziana Kanunem, albańskim prawem zwyczajowym krwawa rodowa zemsta. Obowiązek ten był obligatoryjny i wymuszany przez wspólnotę. Po odzyskaniu niepodległości przez Albanię, wszystkie kolejne rządy, zarówno księstwa, republiki jak i monarchii od połowy lat 20-tych ub. wieku próbowały zwalczać lub też ograniczyć Kanun, a zwłaszcza gjakmarrię – niestety bezskutecznie. Udało się to dopiero komunistom Enwera Hodży, dzięki zastosowaniu brutalnych i krwawych represji. Na początku lat 90-tych ub. wieku, po upadku komunistów, gjakmarrja odrodziła się w swojej szczątkowej, lecz znacznie brutalniejszej formie, nie ograniczana już szczegółowymi zasadami Kanunu. Niesamowita, niemal nierzeczywista powieść na tle zapierającej dech w piersiach przyrody. Surowych i niedostępnych gór albańskich i albańskich górali – ludzi, których całym życiem, każdym niemal krokiem kieruje Kanun, zbiór nienaruszalnych zasad i wartości, dla których najważniejszy jest honor. Pojawia się tu również wątek miłosny – miłość, która nigdy nie będzie mogła zostać urzeczywistniona, nieomal mistyczna, jak w greckiej tragedii. Wspaniała proza, surowa, oszczędna a mimo to piękna. Jest kluczem do próby zrozumienia Albanii. Polecam.