Chochoły

„Dom żył, pulsował, pochłaniał swoich mieszkańców. Czyż zagubienie nie jest sprzeczne z zamieszkiwaniem?Czy można zadomowić się w miejscu, które sprzyja zgubieniu drogi, w którym mieszka ponad dwadzieścia osób, bliskich, ale nieznanych, oglądanych w kapciach i szlafrokach, ale oddzielonych od siebie szybą jak nieprzekraczalną zaporą? Idea Domu zjadała samą siebie, im większy stawał się Dom, im bardziej wypełniał sobą kontury kamienicy przy ulicy S., tym mniej był domem.” Czym więc jest ta niepokojąca struktura zwana Domem, skoro domem być przestaje? Miejscem przeznaczenia, do którego przykuty jest człowiek? Punktem, w którym koncentruje się tożsamość? Małym uniwersum na prywatny użytek? A może interpretując trochę gnostycko, w duchu Matrixa, Dom jest Więzieniem? Zapewne w tym momencie Autor powiedziałby stop, toteż nie podejmę tego tropu. Choć tropów tutaj wiele. Bo Wit Szostak stworzył tutaj genialną, wielopłaszczyznową i wieloaspektową powieść nie tylko o Krakowie i jednej inteligenckiej rodzinie, ale i o naszym świecie i być może innych światach, jak chce tego Jacek Dukaj. Czytajcie opinie innych na tym portalu. Ja tak czynię i w ten sposób odkrywam w gęstym tłumie użytkowników LC, wypowiedzi bardzo cenne i wnikliwe, które pozwalają mi lepiej rozumieć czytane książki. Jest to również lekcja pokory, gdyż w ten sposób spotykam ludzi mądrzejszych niż ja, od których prawdziwie się uczę. Nie bez kozery mówię o tym właśnie teraz, gdyż niedawno przeczytane opinie Bartosza Perunia i Magdaleny Nowakowskiej dostarczyły mi przekonujących wyjaśnień i potwierdziły moje intuicje co do lektury „Chochołów”. W mojej niedawnej opinii o Stu dniach bez słońca zastanawiałem się nad zagadką, jaką dla mnie jest osobność poszczególnych dzieł Szostaka. Wspaniale wyjaśnił mi to Bartosz Peruń. Pisze on, że Szostak jet pisarzem języka, który specjalnie opracowuje dla swych kolejnych dzieł, język więc buduje tutaj świat przedstawiony powieści i jego postrzeganie przez czytelnika. Nie inaczej jest i w przypadku Chochołów. Tu z kolei moje przeczucia świetnie potwierdziła Magdalena Nowakowska odkrywając w języku tej powieści nawiązania do opowiadań Brunona Schulza. Taka inspiracja nie jest na pewno czymś przypadkowym. Podobnie bowiem jak u Schulza mamy tu do czynienia z mityzacją rzeczywistości(w dużej mierze właśnie za sprawą języka) i nie inaczej jak w przestrzeni mitycznej należy postrzegać wydarzenia, postaci i świat powieści. Toteż czytanie tak złożonej prozy jest lekturą szczególną. Nie można jej przerobić w szybkim tempie jak byle kryminału, trzeba znaleźć odpowiednią ilość czasu na delektowanie się szczegółami. To naprawdę literatura wielkiej klasy, właściwie trudno było mi się od Chochołów oderwać, czytałem tę powieść ponad tydzień, często wracając do niektórych, najbardziej czarujących fragmentów i w zasadzie chciałbym dalej czytać i pozostać w tej olśniewajacej rzeczywistości. Cóż, kiedyś jednak skończyć trzeba. Jest to pierwsza powieść Szostaka za którą daję pełne 10, do tej pory były same dziewiątki. I już wkrótce na pewno sięgnę po następne książki znakomitego krakowskiego pisarza.