W poszukiwaniu mądrości życia. Tom 2

Ze Wstepu prof. Hanny Buczyńskiej-Garewicz: Parerga i Paralipomena są późną pracą Schopenhauera. Wydane w 1851 roku przyniosły natychmiast spóźnioną sławę autorowi. Główne dzieło Schopenhauera Świat jako wola i przedstawienie ukazało się w roku 1819. Publikacja Świata przeszła jednak bez większego echa. Również późniejsze dwie konkursowe rozprawy: O podstawach moralności i O wolności ludzkiej woli, nie rozgłosiły jego imienia. Dopiero publikacja Parergów zmieniła radykalnie i gwałtownie sytuację. Przełomowa okazała się w tej sprawie opublikowana w Anglii recenzja ogłaszająca koniec heglizmu oraz oznajmiająca pojawienie się nowej gwiazdy filozofii niemieckiej – Schopenhauera. (…) Podczas gdy inni filozofowie jego czasów byli duchownymi lub profesorami akademickimi, on jeden cieszył się pełną niezależnością od wszelkich instytucji oraz samowystarczalnością materialną. Był prawdziwie niezależnym pisarzem i myślicielem, co poczytywał sobie za wielką cnotę. Istotnie, mógł w pełni swobodnie i per diletto, czyli dla przyjemności, poświęcić się filozofii. Zbędne dodawać, że tylko takie filozofowanie – bezinteresowne dociekanie prawdy – uważał za godne miana filozofii i zachowujące jej starożytny sens. Warto też podkreślić niezależność Schopenhauera wobec opinii publicznej, którą uważał za groźnego dyktatora w czasach nowożytnych. Nie szukał on poklasku i miał pogardliwy stosunek do wszelkiego hałasu i wrzawy. Parerga – dodatkowe uwagi podporządkowane głównemu zadaniu – i Paralipomena – rzeczy opuszczone, nieuwzględnione w głównym dziele, a ważne dla jego pełniejszego rozumienia – są książką ściśle związaną z podstawowym dziełem Świat jako wola i przedstawienie. Nie zakładają jednak jako koniecznego warunku ich czytania znajomości tego dzieła. Każda z zamieszczonych tu rozpraw może być czytana jako samodzielne rozważenie pewnej określonej kwestii filozoficznej, w którym znajdują swój wyraz zasadnicze przeświadczenia metafizyczne ich autora. Zarazem jednak dla czytelników znających Świat stanowią istotne uzupełnienie ich wiedzy o metafizyce Schopenhauera.