Skrzywdzeni i poniżeni

SKRYWDZENI I PONIŻENI to dojrzała i sentymentalna powieść o sile przebaczania. Tłem wydarzeń jest zgnilizna społeczeństwa, bieda szerząca się jak zaraza. Narratorem jest Iwan „Wania” Piotrowicz, który jest wyidealizowany przez autora. Aż ciężko uwierzyć, że Wania jest człowiekiem. Mężczyzna posiada altruistyczne cechy, z łatwością przebacza innym i ciągle goni na ratunek swojej przyjaciółce Natalii „Natasza” Nikołajewnej, która jest bez pamięci zakochana w Alioszy. Iwan dusi w sobie miłość do Nataszy i jest na każde skinienie kobiety, która nie omieszka wykorzystywać jego dobroć i lojalność. Aliosza jest niedojrzałym, zamożnym mężczyzną, synem księcia, który w życiu bohaterów sporo namiesza. Podobno główny bohater zawiera w sobie sporo charakteru z autoportretu Dostojewskiego. Iwan jest pisarzem powieści, niedocenionym przez krytyków, chociaż z wielkim talentem. Iwan tak jak Dostojewski woli pisać o prostych ludziach, biedzie, sam wiąże koniec z końcem. Poczciwy Wania nie irytuje, skupia naszą uwagę na wszystkich, tylko nie na sobie, wyraźnie dając nam do myślenia, że nie przejawia przez niego egoizm. Sumieniem bohaterów stanie się 13-letnia Helena „Nelly”. Pojawi się w życiu Iwana niespodziewanie, ukradnie jego uwagę, a później serce. Narrator stara się ukazać Helenę jako pokrzywdzonego aniołka, pomimo wyraźnych wad dziewczynki, usprawiedliwia jej czyny (nieraz godne opętania),wnikliwie wprowadza w nas w beznadziejność losu Nelly i jej mamy. Powieść jest wzruszającym punktem na mapie bólu i cierpienia. Autor opisuje przewagę dobra nad złem. Ukazuje nam, że dzięki przebaczaniu, sami staniemy się szczęśliwsi. Miłość bezinteresowna to błogosławieństwo, a pokory nie należy się wstydzić, lecz być dumnym z mądrości przyznania do błędów. Mądra historia, która sporo może nauczyć nas o życiu. Dostojewski chciał wywołać efekt zaskoczenia na końcu, niestety ze smutkiem przyznaję, że mu się to nie udało.