Silva Rerum IV

Ostatnia część sagi o rodzinie Narwojszów, tym razem opisująca losy Franciszka Ksawerego, matematyka z pasji i jezuity z przypadku. Trudno było mi wejść w tę opowieść. Po dobrym początku w postaci pogrzebu Piotra Antoniego i wprowadzeniu kolejnych członków rodziny poznajemy umiarkowanie ciekawe perypetie młodego Franciszka w jezuickiej szkole, a potem jako wykładowcy i nauczyciela. I zaczynają się literackie góry i doliny, raz z zachwytem rozsmakowuję się w nich tak jak w pierwszych częściach, raz przelatuję wzrokiem nad dość encyklopedycznymi wątkami przypominającymi nam, że nastała epoka oświecenia. Duża część książki dzieje się poza Litwą. Grand tour Franciszka rzuca go do Gdańska, Amsterdamu (gdzie trafia na ślady Kazimierza!),Paryża i ostatecznie Anglii, gdzie spędza kilka lat, nawiązuje kilka ciekawych znajomości, a nawet odnawia jedną rodzinną. I szczerze mówiąc brak mi było tej Litwy i silnego osadzenia w rodzinnych klimatach i teraz zrozumiałam, że tego też mi brakowało w poprzedniej części, która przecież też skupiła się na jednym członku rodziny. Bez żalu zamieniłabym parę oświeceniowych person i kameleona na więcej Tadeusza i Marcjanny i rodzeństwa głównego bohatera. Mimo moich żali to wciąż jest książka wybitna, wciąż pełna literackiego przepychu, erudycji i rozmachu. Mniej niż 8 dać nie mogę.