Królestwo z tego świata

Pionierska powieść napisana w formule realizmu magicznego. Do tego jeszcze w Wenezueli, przez kubańskiego pisarza, syna Francuza i Rosjanki, a akcja rozgrywa się na terenie Haiti, dawnej francuskiej kolonii na wyspie Santo Domingo. Fabuła obejmuje okres od panowania Burbonów przed Rewolucją Francuską i zniesieniem niewolnictwa, do okresu po obaleniu czarnoskórego króla Henri Christophe’a. Rozgrywa się na terenie obecnego Haiti, z małymi epizodami na terenie okrętów na Atlantyku, w Santiago da Cuba i w Rzymie. Chociaż w książce występują postacie autentyczne – jak wspomniany Henri Christophe, Paulina Bonaparte czy tez je pierwszy mąż generał Leclerc, karaibski świat widzimy przede wszystkim oczyma Ti Noela, niewolnika, który powrócił na wyspę z Kuby. Niewątpliwie jest to zatem powieść historyczna, ale nie w tradycyjnym stylu. Autor nie koncentruje się na bojownikach, władcach, dowódcach i bitwach, a na życiu czarnoskórej wspólnoty przed i po zniesieniu niewolnictwa. Nie jest to także marksistowska wizja walki klas. Alejo Carpentier pokazuje nam świat „kolorowych” przede wszystkim z punktu widzenia ich pomieszanych, wierzeń, przekonań, tradycji, marzeń i wizji. Jedną z nich jest powszechne przekonanie, że jeden z pierwszych buntowników – Mackandal (a później nie tylko on) posiada likantropiczną moc i może przemienić się w wilka, ale także ptaka, owada i każde inne stworzenie. Tak też „widziano” i odbierano jego działania i w środowisku niewolników i wyzwoleńców była to prawda oczywista i obiektywna. I od takiej magii rozpoczyna się iberoamerykańska podróż po „odbitym zwierciadle”, kontynencie zaludnionym ludźmi z różnych ras, kontynentów, religii i języków, który wytworzył własną kulturę, a właściwie wiele jej odłamów, bazując nie tylko na przekazie kulturowym kolonizatorów, ale też kolonizowanych, a na Karaibach (ale też np. w Brazylii) także ludności niewolniczej. Bo może ten realizm jest dla nas magiczny, a dla nich normalny? Niezwykle ciekawa książka, z wyjaśniającym wstępem autora i posłowiem tłumaczki. Łatwa w odbiorze, a język od razu tworzy w umyśle czytelnika kolorowe wizje, pełne ruchu i hałasu, zapachów oraz wszechobecnego upału, wilgoci i kurzu, które na długo zostają w pamięci.