Ikona

Miłośnicy prozy Forsytha zapewne przywykli już do długich, nudnych i irytująco szczegółowych wstępów w reporterskim stylu, przez które trzeba przebrnąć, aby dotrzeć wreszcie do szybkiej i pełnej zaskakujących zwrotów akcji. Tym razem autor jednak przesadził. Czytelnik, gdy już przeczołga się przez ciągnący się w nieskończoność opis poszczególnych postaci i ich dziejów, zaczyna być wdzięczny autorowi, że życiorysów nie rozpoczął od pierwszego spotkania rodziców każdego z nich, a w historii starannie pominął epokę kamienia łupanego. Czasami odnoszę wrażenie, że owe ślimacze początki są swego rodzaju próbą – jeśli przez nie przebrniesz, jesteś godzien czytać dalej. A dalej akcja staje się żywsza. Znacznie żywsza. Nieporównanie żywsza! Wprawdzie na scenie nadal tłum postaci, ale czytelnik, który zdołał przebyć wstęp, ma już na to organizm uodporniony i nie gubi się w nich – podobnie jak Żyd, który po sprzedaniu kozy stwierdził, że „teraz u nich w domu to jest dużo miejsca”. Na początku ostrożnie krążymy wokół brytyjskiej ambasady, w której lokuje się wypróbowanego agenta. Potem zaczynamy śledzić zaskakujący przebieg jego działań i jeszcze bardziej zaskakujące rezultaty. Na końcu trudno się oderwać od powieści. Jest to, oczywiście, fikcja literacka, ale fikcja niepokojąco realna, płynnie mieszająca się z historią faktyczną. To wszystko mogło się zdarzyć i kto wie, czy kiedyś się nie zdarzy coś podobnego. Sama powieść rewelacyjna – jednak nota niska, bo wstęp, nawet jak na Forsytha, wymaga większego wysiłku niż przerzucenie dwu ton węgla z parteru na trzecie piętro. Samą łopatą!