Drozdy

Ta poczytajka przypomina, że dorastanie to ciężki kawałek chleba, często boli i zawsze jest ryzyko, że coś po drodze pójdzie nie tak. Narratorka - Zośka Drozd snuje wspomnienia z czasów końca podstawówki w latach dziewięćdziesiątych, na warszawskim Ursynowie. A jest to bohaterka w sam raz na miarę współczesnych czasów - "silna kobieta" (a raczej dopiero jej projekt),pyskata i odważna. Niczym średniowieczny rycerz zdecydowanie ujmuje się za słabszymi i krzywdzonymi. Miewa przez to kłopoty w szkole przez obniżone oceny ze sprawowania, ale to jej nie przeszkadza w postępowaniu zgodnie ze swym kompasem moralnym. Najważniejsza dla tej opowieści cecha Drozdówny to fakt, że potrafi ona wymyślać niestworzone historie i pleść jak najęta najróżniejsze androny. A jeszcze jak dokooptuje do swej paczki niezwykle wrażliwą i chorowitą Emilkę o wybujałej wyobraźni literackiej i umiłowaniu poetki Dickinson - sprawy toczą się coraz szybciej i coraz bardziej tajemniczo. Dzieciaki balansują między jawą a snem, wyobraźnią i rzeczywistością, Zośka zafascynowana jest ponurym Mrokiem, Cieniami, tajemniczym Mistrzem, który być może przyjdzie po któregoś z bohaterów, a kto wie, czy już nie zabrał ofiar na drugą stronę, skąd się nigdy nie wraca. Im więcej myśli o tych tajemnicach, tym więcej śni - wyraziście i obrazowo, tak, że czytelnik zapomina, po której stronie rzeczywistości się znajduje. I nawet nic dziwnego, że Zosia i jej towarzystwo bywają posądzani o satanizm i dziwne rytuały. Zwłaszcza, gdy tajemniczo znika jedna z uczennic, trudno oprzeć się wrażeniu, że któraś z zabaw przekroczyła granicę żartu. Ale to tyko jedna strona medalu. Inna jest taka, że ta książka stanowi piękny ukłon w stronę lat dziewięćdziesiątych, dzieciństwa w blokowisku, wspólnych zabaw i bezpiecznych domów rodzinnych. Bo te dzieciaki to w większości... bardzo dobre dzieciaki! Nie "świrują" w szkole, nie zakładają belfrom kosza na głowę, nie wydziwiają na temat podważania autorytetu katechety w szkole (to ci dopiero nowość - pominąć antyklerykalizm we współczesnej prozie!). W domach otrzymują z reguły ciepło, wsparcie i długie rozmowy, nie zajmują się ćpaniem, seksem ani popijaniem win patykiem pisanych. Ursynów pięknie tu zagrał jako osiedle zaludnione inteligencją - w każdym domu rodzic to albo filmowiec, albo radiowiec, czasem tłumacz, czasem lekarz czy psycholog. Z takiej gleby wyrastają ciekawe ziarenka - dzieci bawią się literacko, cytują na potęgę tę nieszczęsną Dickinson, nawet Herberta i ciągle wpominają jakieś ambitne książki. No, przyznam szczerze, że dorastałam w innym zakamarku Warszawy, gdzie panowały zgoła inne klimaty... I brawo dla Bazarku na Dołku! Dobrze, że nadal się jako-tako trzyma. Ten sentyment przypomina mi bardzo niedawno zakończony serial "Stranger things". Tam co prawda pierwsze skrzypce grały urocze lata osiemdziesiąte, jednak zgrana paczka przyjaciół, tajemnica, niebezpieczeństwo, a także przeskoki z realnego świata do innej, strasznej rzeczywistości (tam często sugerujące, że to po prostu fragment gry komputerowej, tutaj - że to wybujała fantazja bohaterów i efekt przeczytania zbyt wielu książek w nieodpowiednim czasie),zbliżają "Drozdy" do tamtej narracji. Dziękuję wydawnictwu Mroczne i Dawidowi Gawałkiewiczowi za możliwość przeczytania tej książki.