Czemu na podłodze śpisz?

Darko Cvijetić, poeta, prozaik, dramaturg, aktor, syn Chorwatki i Serba, mieszkający w Prijedorze w Bośni i Herrcegowinie powraca ze swoją kolejną znakomitą pozycją. Po „Windzie Schindlera” do rąk polskiego czytelnika trafia „Czemu na podłodze śpisz?”, którą autor wydał w 2020 roku. Niemal cała twórczość Darko Cvijetića obsesyjnie powraca do czasów wojny domowej po rozpadzie Jugosławii i tak też jest w „Czemu na podłodze śpisz?”. Obie pozycje zostały przeniesione na deski bałkańskich teatrów wywołując niebywałe zainteresowanie a Darko Cvijetić w przedstawieniu „Czemu na podłodze śpisz?” wystąpił na scenie co niezwykle wzmocniło jej sens dokumentalny. Bo o ile w „Windzie Szchindlera” pogrom muzułmańskiej i katolickiej społeczności Prijedoru przez ich wczorajszych sąsiadów można było potraktować jako metaforę Jugosławii i jej katastrofy to „Czemu na podłodze śpisz?” jest bardzo osobistymi zapiskami Darko Cvijetića z okresu wojny domowej dotyczącymi jego i jego rodziny. Punktem wyjścia do tych zapisków jest oblężenie rekrutów JNA /Armii Jugosłowiańskiej/ w koszarach w Sarajewie, wśród których był brat Darko. Darko Cvijetić opowiada tę historię, mierząc się z żywymi i umarłymi, oddając głos ofiarom i stara się przekonać czytelnika, że dla ludów tego bałkańskiego regionu tak splecionych z tym obszarem niemożliwe jest wyrządzanie zła innym, nie czyniąc zła i samym sobie. Bo historia rodziny Darko Cvijetića to poplątane losy Serbów, Chorwatów, Ukraińców i Żydów. Ta opowieść brzmi niczym lament, pojedyncze głosy wielu bohaterów stają się w ostateczności wielkim chórem śpiewającym pieśń o cierpieniu, niezależnie od tego po której stali stronie. To proza genialna, na pograniczu poezji, niezwykle piękna i poruszająca. W jednym zdaniu czy jednym słowie Darko Cvijetić potrafi zmieścić ogromny ładunek emocji. To strażnik pamięci i jednocześnie poszukujący drogi pomiędzy ciemnością wojny a światłem nadziei. Zdecydowanie polecam.