Basil

Wilkie Collins to jeden z najbardziej znanych i lubianych brytyjskich klasyków, co ciekawe, doceniany już za życia. W Polsce jest jednak wciąż mało rozpoznawalny i właściwie dopiero teraz za sprawą wydawnictwa MG zostało u nas wydanych więcej jego książek. I bardzo dobrze, bo ten pisarz miał naprawdę znakomite pióro, a jego twórczość to coś, co mocno zapada w pamięć. ,,Basil” jest pisany w formie autobiografii tytułowego bohatera, a tytuł nie jest przypadkowy – nasz Basil podpisuje swoją książkę jedynie imieniem, ponieważ ojciec się go wyrzekł i mężczyzna stracił rodowe nazwisko. W swoich wspomnieniach Basil wspomina jak doszło do rozpadu jego rodziny. Wszystko zaczęło się, gdy młodzieniec podczas przejażdżki omnibusem ujrzał Margaret Shewrin, córkę kupca, i zakochał się w niej od pierwszego wejrzenia. Postanawia poślubić dziewczynę, ale w tajemnicy, by jego ojciec nie mógł zapobiec małżeństwu. Pan Shewrin wyraża zgodę na ślub jedynaczki, jednak stawia pewien warunek – Basil poślubi Margaret, ale przez rok nie będzie miał prawa do traktowania jej jak żony i zachowa małżeństwo w tajemnicy. ,,Basil” ma w sobie ten specyficzny wiktoriański styl, pewną powolność akcji, klimat, niedopowiedzenia, zwracanie uwagi na szczegóły i na słowa. Ale w pewien sposób różni się chociażby od książek Dickensa czy Austen i dlatego myślę, że mogę polecić tą powieść tym, którzy z klasyką angielską się nie lubią. Wyjątkowości tej książce daje wątek tajemnicy związaną z rodziną Shewrinów i ich pracownikiem Manionem. Nie jest to kryminał, więc nie dostaniemy tonu wskazówek i poszukiwań, ale to nie znaczy, że akcja nie trzyma w napięciu – przeciwnie, to próby zrozumienia przez Basila zachowania Maniona oraz motywacji pana Shewrina tworzy tą książkę i sprawia, że nie można się od niej oderwać. Oczywiście, dla fanów klasycznych wiktoriańskich powieści też coś się znajdzie – przede wszystkim bardzo dokładne i uczuciowe opisy emocji głównego bohatera oraz nakreślony portret społeczeństwa. Poznajemy zarówno szlachtę na przykładzie rodziny Basila, ,,złotego młodzieńca” Ralpha, kupców Shewrinów, którzy aspirują do wyższych sfer oraz kornwalijskich górników i rybaków. A wniosek jest taki, że w każdej z tych sfer znajdziemy zarówno ludzi dobrych i godnych szacunku, jak również chciwych i egoistycznych. Główny bohater to mężczyzna bardzo szlachetny, pracowity i honorowy. Jego pierwsza miłość wywiera na niego bardzo duży wpływ i Basil wręcz obsesyjnie myśli o Margaret, ale jest na tyle uczciwy, by nie domagać się większych praw niż zostały mu przyznane. Jest to bohater trochę wyidealizowany, ale jego zachowanie i postawa bardzo pasują do tajemniczej, gorzkiej atmosfery tej książki. Bardzo ciekawie wypada Manion – postać przez większość czasu tajemnicza, która potem odkrywa swoja prawdziwą twarz… by na koniec pokazać kolejne cechy o których go nie podejrzewaliśmy. Charakterystyczny jest też pełen przesądów klasowych ojciec Basila oraz dążący do awansu społecznego pan Shewrin. Najbardziej mdła wydaje się być Margaret – poznajemy ją oczami zakochanego Basila, który widzi w niej wręcz anioła. Jednak później okazuje się, że charakterem tej panny jest dużo bardziej skomplikowany,. Sympatyczne wrażenie zdecydowanie robi Ralph, który niby jest zepsuty, ale okazuje się, że ma dobre serce. Na pewno wielkim plusem ,,Basila” jest fakt, że bohaterowie są niejednoznaczni. Najmroczniejszy czarny charakter okazuje się zdolny do wielkiej miłości, kochający ojciec może być bezwzględny wobec wrogów, a delikatna dama potrafi wykazać się siłą charakteru. Przy czym wszystkie charaktery zostały rewelacyjnie opisane przez Collinsa. No i ten klimat – ponury, mroczny, ale też chwilami zachwycający, zwłaszcza podczas opisów wybrzeży Kornwalii. Uwielbiam klasykę angielską i ta książka ma w sobie wszystko za co kocham stare powieści. Jednocześnie ma w sobie oryginalność i własną specyfikę, dzięki czemu nie nuży i nie jest wtórna. Zachęcam wszystkich do zapoznania się z ,,Basilem”, a sama wpisuję inne książki Collinsa na półkę z napisem ,,must read”. ,, Prawdą jest, że miłość wznosi się ponad inne namiętności, ale może też upaść niżej.”