Wieniawa. Szwoleżer na Pegazie

Wydawało mi się, że wiem sporo o Wieniawie-Długoszowskim, ale podczas lektury tej książki musiałam zweryfikować swoje zdanie - tak naprawdę dopiero biografia pióra Mariusza Urbanka przybliżyła mi tę niezwykłą postać i odsłoniła wiele tajemnic z nią związanych. Przede wszystkim autor odziera Wieniawę-Długoszowskiego z krzywdzącego mitu birbanta, bawidamka, uwodziciela, lekkoducha. A właściwie udowadnia, że był nie tylko skandalistą, ale i inteligentnym, oczytanym, wszechstronnym człowiekiem, doskonałym tłumaczem poezji francuskiej i znawcą literatury, a także patriotą, którego zasługi podczas drugiej wojny światowej są mało znane i niedoceniane. Przesłaniają je otoczone nimbem złej sławy anegdoty z okresu II Rzeczpospolitej, które ukazują słynnego adiutanta marszałka Piłsudskiego przede wszystkim jako nieobliczalnego ułana z wielką fantazją, awanturnika i kobieciarza. Urbanek pokazuje Wieniawę-Długoszowskiego jako człowieka z krwi i kości, owszem, krewkiego i mającego wady, ale także oddanego ojczyźnie i swojemu wodzowi. To postać do tańca i do różańca. I może dlatego bliska czytelnikowi, który potrafi spojrzeć obiektywnie na ludzkie słabości, nie szuka w świecie historii bohaterów bez skazy, bo tacy po prostu nie istnieją. Autor tej niezwykłej biografii przywołuje liczne źródła, cytuje ciekawe wspomnienia Długoszowskiego i jemu współczesnych, jak z rękawa sypie anegdotami, jednocześnie weryfikując najsłynniejsze legendy, np. opowieść o wjechaniu do Adrii na koniu. Czyta się tę książkę jednym tchem, wciąż chcąc więcej i więcej. Gdy dociera się do jakże smutnego finału, pojawia się żal, że to już koniec. I że losy jednej z najsłynniejszych postaci dwudziestolecia międzywojennego zakończyły się tak dramatycznie. Książka Urbanka to nie tylko biografia, ale i interesująca opowieść o II Rzeczpospolitej, jej burzliwej i skomplikowanej polityce, barwnym życiu towarzyskim, kulturalnych elitach, artystycznej bohemie i codzienności pierwszych lat po odzyskaniu niepodległości. Polecam wszystkim, którzy cenią solidną literaturę faktu i doskonale udokumentowane biografie.