Ubu

Muzeum Sztuki w Łodzi wydało swój pierwszy... komiks. Powstały w latach 50. i 60. Ubu Franciszki Themerson jest surrealistyczny i groteskowy, tak jak jego literacki pierwowzór. Ubu Roi z dramatu Alfreda Jarry’ego stał się lejtmotywem twórczości Franciszki na ponad dwadzieścia lat. Najpierw w latach 50. zajęła się rysunkami do dramatu, później projektowała też kostiumy i scenografie do jego wystawienia. Komiks o królu Ubu w wersji angielskiej wydany został w 1970 roku, teraz za sprawą Muzeum Sztuki w Łodzi komiks zostanie opublikowany po raz pierwszy w Polsce. Historia składa się z 90 rysunków. Są zarazem majestatyczne i prymitywne, pierwotnie każdy z nich miał szerokość metra. Franciszka Themerson rysowała je różnymi technikami, czasem grubą kreską, a innym razem cienkim piórkiem czy długopisem. Nic dziwnego, że rysunki nie przypominają komiksów znanych nam dzisiaj - Franciszka i Stefan Themersonowie byli jednymi z najbardziej oryginalnych artystów awangardy, którzy urodzili się w Polsce. Zawsze wymykali się jednoznacznej klasyfikacji, nie lubili szufladkowania i przyklejania etykietek. Kiedyś Stefan Themerson napisał o sobie: "Gramatycznie – wydaje mi się, że w ogóle nie jestem rzeczownikiem. Jestem czasownikiem". Themersonowie wierzyli w sztukę, która ma moc, by odmienić świat, traktowali ją jako nieustanne poszukiwanie. Wyrażali się w zaskakującej różnorodności form i dziedzin sztuki. Franciszka malowała, ilustrowała książki, projektowała kostiumy i scenografie. Stefan Themerson także miał wiele talentów: tworzył literaturę w 3 językach, pracował z fotografią i filmem, sam zaprojektował stół trickowy, służący do tworzenia filmów. Razem Themersonowie zrealizowali 7 filmów eksperymentalnych i należeli do grona najbardziej wszechstronnych twórców awangardowych w polskiej sztuce XX wieku.