Światłość w sierpniu

Cyt.: „Może trzeba dłużej płacić za to, że się jest dobrym, niż za to, że się jest złym.” William Faulkner, „Światłość w sierpniu” William Faulkner, jeden z najwybitniejszych pisarzy amerykańskich, zdobywca literackiej Nagrody Nobla w 1949 roku, którą Komitet Noblowski uzasadnił jego „znacznym i unikatowym z artystycznego punktu widzenia wkładem w rozwój współczesnej powieści amerykańskiej”, powieść „Światłość w sierpniu” opublikował w 1932 roku. Powieść cieszyła się początkowo dość umiarkowanym zainteresowaniem, choć Faulkner był już pisarzem znanym i miał na swoim koncie kilka znakomitych powieści. Powieść ta, wg wielu krytyków, choć nie jest uznawana za jego najlepszą, pozwala na lepsze zrozumienie i ocenę jego całego dorobku literackiego. Wielu współczesnych krytyków zwracało uwagę na jego innowacyjne techniki narracyjne uznając je wręcz za błędne i proponowało autorowi ulepszenie stylu i upominało go za europejskie modernistyczne „sztuczki”. Zarzucano mu również epatowanie przemocą, choć przemoc ta była rzeczywistością amerykańskiego południa. Niektórzy współcześni mu krytycy określali jego prozę i styl za „nieprzenikniony i zawiły”. W jednym z wywiadów z Jean Stein, którego udzielił w 1956 roku na pytanie cyt.: „Niektórzy nie rozumieją Twojej prozy, nawet po przeczytaniu jej dwa lub trzy razy. Jakie podejście byś im zaproponował? William Faulkner miał odpowiedzieć : Niech przeczytają cztery razy.” Po wielu latach, dzięki Wydawnictwu Znak Literanova, ukazało się nowe polskie tłumaczenie „Światłości w sierpniu”, powieści, którą magazyn Time umieścił na swojej liście 100 najlepszych powieści. Piotr Tarczyński, zakochany w prozie Williama Faulknera, który podjął się jej przełożenia, jak sam przynał, starał się przywrócić tej powieści w polskim przekładzie jej autentyczny, pierowtny charakter. To powieść niezwykła, począwszy od stylu i struktury powieści, poprzez symbolikę, do której sięga autor. 21 rodziałów powieści ma odpowiadać 21 rozdziałom Ewangelii wg świętego Jana a pewne jej motywy odnajdziemy w „Światłości w sierpniu”. Bohaterowie „Światłości w sierpniu” to wyrzutki społeczne i odmieńcy amerykańskiego południa, gdzie panuje obsesja na punkcie krwi i rasy. Fatalizm tych postaci staje się miejscami wręcz przytłaczający. Odrzucanie przez społeczność nie mieszczących się w powszechnych i akceptowalnych kategoriach bohaterów stanowiących zagrożenie dla purytańskiego porządku, samotność i wieczna tułaczka, życie naznaczone piętnem, które może jedynie zmierzać do katastrofy. Znakomita, mroczna i przytłaczająca.