Przeciwnik

Historia oparta na prawdziwych wydarzeniach, opowieść o psychologicznych i społecznych skutkach życia w kłamstwie. Nie jest to książka tak mocna i sugestywna jak opiniowane tu niegdyś przeze mnie "Królestwo" tegoż autora. Jego umiejętność dokonywania wiwisekcji mrocznej strony ludzkiej natury zasługuje jednak na docenienie. Carrere to pisarz wywołujący pewne skojarzenia z Dostojewskim. Podobnie jak wielki Rosjanin, tak i ten całkowicie współczesny twórca francuski mierzy się z najtrudniejszymi aspektami ludzkiej natury, zadaje niełatwe pytania, prowokuje i zmusza czytelnika do namysłu nad samym sobą. Bohaterem tej krótkiej objętościowo książki jest człowiek, który pomimo że nie ukończył studiów medycznych postanowił udawać lekarza i pracownika WHO. Co gorsza, przez siedemnaście lat czynił to z powodzeniem. Przy okazji wykorzystywał naiwność członków własnej rodziny, skutkiem czego znacząco się wzbogacił. Pozwalało mu to wieść żywot osoby zamożnej, co trwało aż do wyczerpania się możliwości dalszego udawania. Popadłszy w kłopoty, w akcie desperacji bohater książki zabija członków własnej rodziny (żonę, dzieci i rodziców) i podejmuje próbę zabójstwa przyjaciółki (w tej części powieść przypomina nieco "Z zimną krwią" Trumana Capote'a). Historia to zgoła niecodzienna, a jednak możliwa. Pytanie na ile my sami jesteśmy skłonni okłamywać siebie i innych i na ile mamy w sobie zdolności, by skutki owych kłamstw udźwignąć. Oczywiście książka Carrere'a opowiada historię zupełnie niecodzienną i wyjątkową, prawie niemożliwą. Trudno uwierzyć, że komukolwiek mogłoby się coś takiego udawać i to przez tyle lat. Jest jednak prawdą, że każdy w jakiś sposób w oczach innych próbuje uchodzić za kogoś, kim tak naprawdę wcale nie jest. Czy w pracy, czy w domu bezustannie przybieramy maski. Staje się to niemal drugą naszą naturą, bo w taki właśnie sposób pełnimy nasze życiowe role. Przywodzi to na myśl słowa Kurta Vonnegutta, że stajemy się tym kogo udajemy, musimy więc bardzo uważać na to kogo udajemy. W ostatecznej instancji kłamstwo i pozór powinny przegrywać. Nie zawsze jednak tak bywa. Czasami porzucamy stare łgarstwa na rzecz nowych, bo "stanąć w prawdzie" mogą tylko nieliczni. Ludzkość brnie w złudzenia od zawsze. Kto wie, czy to nie właśnie one czynią nasze życie możliwym.