Powracający głód

Pierwsza przeczytana pozycja francuskiego noblisty. Wbrew pozorom wcale nie o głodzie, w dosłownym tego słowa rozumieniu. Powieść bardzo nostalgiczna, napisany pięknym, kruchym i wrażliwym językiem, pełnym tajemnic i niedopowiedzeń, bez dosadności. Bohaterką jest Ethel, którą czytelnicy poznają jako jedenastolatkę w 1931 roku, by rozstać się z nią po zakończeniu II wojny światowej. I wraz z nią dorastać i przeżywać to, czym żyła Francja i Europa (Zachodnia) przez ten czas. W jej postaci autor zawarł zapewne wiele cech własnej matki, ale nie jest to książka biograficzna. Ani autobiograficzna, bo autor nie pojawia się w momencie, z którym w istocie przyszedł na świat. Głównym tematem zdają się być właśnie nostalgia i przemijanie, a biorąc pod uwagę zakończenie – także pamięć, albo raczej jej brak. Rodzice Ethel należą do pokolenia, które było jeszcze na tyle zamożne, by żyć i mieszkać w stolicy Francji, prowadzić salon intelektualny czy marzyć o inwestycjach albo wspominać kolonialną przeszłość i podróże. Ale ten świat, pełen takich postaci jak stryjeczny dziadek podróżnik, śpiewaczka operetkowa, rzeźbiarka. kuzynki z Mauritiusa czy francuski Anglik odchodzi w zapomnienie. Żerują na nim tacy ludzie jak Chemin czy Talon, zawsze podążający za tymi, przy których można się dorobić w zamian za dwuznaczne moralne usługi. Wrażliwa dziewczynka widzi to wszystko, tak jak sytuację rosyjskiej koleżanki czy klęskę planów życiowych rodziny. I kiedy przychodzi wojenna zawierucha, po niej nie ma już powrotu. Inny świat, inni ludzie, bolące wspomnienia. Bardzo ciekawa i zarazem smutna powieść, szczególnie w kontekście ostatniego rozdziału. Przeczytana w ramach październikowego wyzwania LC – książka autorstwa laureata literackiej Nagrody Nobla.