Poganki i intelektualistki. Bohaterki Blagi Dimitrowej

Nazwisko Błagi Dimitrowej (1922-2003) do dziś budzi spory w Bułgarii. Pisarka miała wszelkie predyspozycje do tego, by w czasach Bułgarskiej Republiki Ludowej stać się ikoną polityki kulturalnej państwa. Już w czasie wojny zafascynowała się ideami lewicy, a kiedy w 1944 roku rządy w Bułgarii objęli komuniści, z zapałem włączyła się w intelektualne i artystyczne życie kraju. Z czasem coraz bardziej krytyczna wobec „poodwilżowej” rzeczywistości, w latach siedemdziesiątych zaangażowała się w działalność opozycyjną. Po demokratycznym przewrocie 1989 roku została wybrana na wiceprezydentkę kraju. Zawsze jednak podkreślała, że przede wszystkim jest poetką. Proza i dramaty Błagi Dimitrowej są cennym, bo rzadkim w bułgarskiej literaturze, zapisem poszukiwań bułgarskich elit drugiej połowy XX wieku. W książce są one analizowane na tle długiej tradycji bułgarskich narracji na temat pojęć: narodu, dziedzictwa historycznego, modernizacji, kobiecości oraz stosunku do Innego. Tytułowe poganki i intelektualistki stanowią filary ideowego projektu Błagi Dimitrowej, który jest odpowiedzią na wzorce wywodzące się zarówno z tradycji filozoficznej Zachodu, jak i z lokalnego, bałkańskiego archiwum form. Wątki religijne splatają się w nim z politycznymi, inspiracje bułgarskim folklorem ze spuścizną francuskiego Oświecenia, a fascynacja figurą Fausta z uwzniośleniem bałkańskiego Barbarogeniusza.