Bookfolio

Pociąg do nowoczesności. Szkice kolejowe

Wojciech Tomasik

językoznawstwo, nauka o literaturze

Książka, którą przedkładam Czytelnikowi, jest pracą w toku, jej skończoność chciałbym traktować wyłącznie w kategoriach kompozycyjnych. Od ponad dwudziestu lat powtarzam pytania o to, jak podróż pociągiem zapisuje się (jest zapisywana) jako szczególny typ doświadczenia, jak kolej przeorganizowała świat zewnętrzny i jak wniknęła do naszych przestrzeni symbolicznych. Interesują mnie ludzie i pociągi. Bohaterami moich opowieści są podróżni, pasażerowie, turyści, tułacze, emigranci, postacie prawdziwe i wymyślone. Interesuje mnie ich przemieszczanie się i to, jak podróżne doznania i wrażenia kształtowane są przez stacje kolejowe i wagony. W książce poruszam się po okresie niemal dwóch wieków, datą początkową czyniąc narodziny kolejnictwa (otwarcie linii Liverpool – Manchester we wrześniu 1830 roku),a końcową – sierpień 2013 roku i zaprzestanie wydawania rozkładu jazdy Thomas Cook European RaiI Timetable. Sądzę, że takie ramy czasowe mają mocne uzasadnienie. Wyjaśnienia wymaga przestrzeń książki, to jest odwzorowana w szkicach geografia literacka. Programowo i konsekwentnie przekraczam w nich bowiem granice kultury polskiej, piszę wprawdzie najwięcej o rodzimej, nadwiślańskiej nowoczesności, ale jej nie wyodrębniam i nie izoluję z szerszego europejskiego kontekstu. Czy tak wolno mi było zrobić? Usprawiedliwienie tej decyzji łączę z dość banalną obserwacją, że trudno zamykać się w granicach kultury narodowej, gdy w analizowanym okresie z wielu stron działały na nią prądy transkulturowe. Drogi żelazne były najpoważniejszym wyzwaniem rzuconym temu, co lokalne, nić torów spajała różne miejsca, ułatwiając nie tylko przepływ ludzi i towarów, ale też – idei i obrazów. XIX-wieczna sieć kolejowa przyspieszyła i uwielokrotniała wymianę kulturową, mnożąc zastępy pośredników i łączników, wykształconych i wielojęzycznych kosmopolitów. Kultura ostatnich dwóch stuleci wydała pokolenia tłumaczy, budujących prawdziwe metaforyczne mosty między rozmaitymi społecznościami. Wojciech Tomasik

Szczegóły

Data wydania
1 września 2014
Liczba stron
287 str.
Wydawnictwo
Instytut Badań Literackich PAN
Język
polski
Format
papier
Gatunek
językoznawstwo, nauka o literaturze
ISBN
9788361552864

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Pociąg do nowoczesności. Szkice kolejowe" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.