Pisma krytyczne i publicystyczne

Tom obejmuje 38 tekstów. Są wśród nich szkice o twórczości m.in. futurystów, Jerzego Mieczysława Rytarda, Tadeusza Micińskiego, Antoniego Słonimskiego i Brunona Schulza (wnikliwe studium o Sklepach cynamonowych) oraz kilka artykułów poświęconych problemom krytyki, jej założeniom, funkcjom i kryteriom. Witkacy uparcie dowodził, że krytyk powinien mieć solidne przygotowanie filozoficzne i skrystalizowane poglądy estetyczne. Szczególne znaczenie przypisywał polemikom i zgodnie z wyznawaną zasadą, że autor powinien odpowiadać krytykom, wdawał się w dyskusje m.in. z Irzykowskim, Boyem, Słonimskim oraz Chwistkiem, któremu poświęcił obszerną rozprawę Leon Chwistek – Demon Intelektu. Z furią atakował „Wiadomości Literackie” za szerzenie kultury „dowcipiarstwa”, lekceważenie problematyki filozoficznej, schlebianie gustom „kurierkowej publiczności”. Kilkanaście tekstów z lat 1931–1936 dotyczy aktualnych problemów życia umysłowego, społecznego i artystycznego w Polsce. Trafnie wskazywał w nich zagrożenia, jakie niesie rozwój kultury masowej i starał się bronić tych wartości, których ocalenie mogło opóźnić nieuchronny – jego zdaniem – upadek sztuki. Wszystkie teksty zostały sprawdzone z pierwodrukami i rękopisami oraz opatrzone szczegółowymi przypisami i notami edytorskimi. W skład tomu wchodzą: Parę zarzutów przeciw futuryzmowi O rzeczowość krytyki. Credo Stanisława Ignacego Witkiewicza "Wniebowstąpienie" J. M. Rytarda Formalne wartości dzieł Micińskiego Odpowiedź [Janowi Brzękowskiemu] Czerwony sygnał dla dr. T. A. Mischkego O artystycznej i literackiej pseudokulturze O polemice i wrogach. Uwagi ogólne O znaczeniu filozofii dla estetyki i krytyki O stosunku wykształcenia literackiego i filozoficznego artystycznego krytyka Wstęp do rozważań nad "niezrozumialstwem" O wstrętnym pojęciu "niezrozumialstwa" Dalszy ciąg o wstrętnym pojęciu "niezrozumialstwa" Wstęp do rozważań nad "Wieżą Babel" Słonimskiego Powieść [Odpowiedź recenzentom "Pożegnania jesieni"] Bez kompromisu O prawdzie i strachu O znaczeniu filozofii dla literatury O znaczeniu filozofii dla krytyki O potrzebach krytyki literackiej artystycznej Odpowiedź i spowiedź O antyintelektualizmie O znaczeniu intelektualizmu w literaturze Z powodu "Najazdu na filozofię" (Odpowiedź Brunonowi Winawerowi) Zamiast programu Wyjaśnienia Tchórze, niedołęgi, czy "przemilczacze" (Słonimski, Winawer et Comp.) Jeszcze parę wyjaśnień Odpowiedź p. J. Ulatowskiemu na jego artukuł w "Kulturze" pt. "Witkiewicz - intelektualista" Ostrzeżenie Dlaczego powieść nie jest dziełem Sztuki Czystej "Villon Bavinka nie czytał, a pisał dobrze" Leon Chwistek - Demon Intelektu Czemu coś się psuje w państwie naszej literatury Znowu to samo aż do znudzenia, czyli o roli światopoglądu w literaturze Prawda o "mirochładach" przez "ch" Wywiad z Brunonem Schulzem Twórczość literacka Brunona Schulza Aneks: O znaczeniu filozofii dla krytyki