Pieluchy i róże

Cykl „Z dziejów przytułku położniczego”, „rzucając okiem” na okładki pierwszych dwóch tomów, wydawać by się mogły słodką opowieścią o cudzie narodzin i macierzyńskim szczęściu. Nic bardziej mylnego. To opowieści o trudnych początkach położnictwa i ginekologii w Polsce, ciężkim, codziennym życiu kobiet, ubogiej rzeczywistości najniższych warstw społecznych stolicy. Po raz kolejny spotykamy się w Przytułku Położniczym z doktor Anną Tomaszewicz – Dobrską oraz zatrudnionymi przez nią pracownicami. Jak pamiętamy z tomu pierwszego, przytułek ten powstał z inicjatywy i dzięki działaniom doktor Anny, by najuboższe mieszkanki Warszawy miały możliwość rodzenia w godziwych, a przede wszystkim higienicznych warunkach. Głównymi bohaterkami drugiego tomu są znane już czytelnikom Zosia i Karolina, młode dziewczyny, które w Przytułku Położniczym wykonują najcięższe prace: przynoszą wodę ze studni, wylewają nieczystości, piorą ogromne ilości pościeli i pieluch, są odpowiedzialne za utrzymanie nienagannej czystości pomieszczeń i sprzętów oraz sterylizację narzędzi. Chociaż obie młode kobiety wywodzą się z najbiedniejszych warstw społecznych, są inteligentne, ambitne i niezwykle pracowite. Chcą wyrwać się z kręgu biedy, zapewnić sobie dach nad głową, godnie i szczęśliwie żyć z pracy własnych rąk. Pod czujnym okiem doktor Anny i za jej namową, uczą się do trudnego egzaminu, który dawał by im uprawnienia do wykonywania zawodu akuszerki. I chociaż są doktor Dobrskiej niewyobrażalnie wdzięczne za przygarnięcie ich pod dach przytułku, marzy im się znalezienie innej, lepiej płatnej pracy, która pozwoliłaby im na spełnienie ich marzeń. Zosi niespodziewanie udaje się dostać ofertę doskonale płatnej pracy w prywatnej klinice. Karolina natomiast coraz bardziej przychylnym okiem patrzy na starającego się o jej względy doktora Peszke, zdarza się jej nawet pomyśleć o sobie jako o przyszłej doktorowej. W drugiej części cyklu poznajemy dramaty samotnych matek pozbawionych wsparcia rodziny i środków finansowych, samobójstwa ciężarnych dziewcząt obawiających się samotnego macierzyństwa i ostracyzmu społecznego. Poruszonych jest tu również mnóstwo tematów społecznych - niechciane ciąże i ich usuwanie w miejscach pokątnych i brudnych, wykorzystywanie seksualne służących przez pracodawców, sutenerstwo i prostytucja. To momentami naprawdę trudna książka, tym bardziej emocjonalna, że przepełniona dramatami kobiet i ich dzieci. „Pieluchy i róże” to nie tylko powieść obyczajowa, mamy tu również pierwiastek powieści awanturniczej, dzięki ukazaniu warszawskiego półświatka, jego ciemnych stron oraz obowiązujących w nich zasad. A dramatycznych, a nawet kryminalnych wydarzeń w drugim tomie było wiele i momentami było naprawdę groźnie... Książkę warto przeczytać ze względu na cały wachlarz emocji, które przeżywamy dzięki jej bohaterkom i trudnościom życiowym z jakimi muszą się zmierzać. Niezwykłym doświadczeniem czytelniczym jest również możliwość zrobienia sobie wycieczki po XIX wiecznej Warszawie i możliwości przespacerowania się po jej zakątkach mniej reprezentacyjnych, tam gdzie w opisanych czasach lepiej się było nie zapuszczać. Dla mnie jednak nadrzędną wartością tego cyklu jest ukazanie determinacji i ciężkiej pracy personelu medycznego pierwszych szpitalików położniczych i pełna poświęcenia walka o zdrowie i życie ich podopiecznych. I to co uwielbiam w powieściach najbardziej – pokazanie niewyklinane silnych, ambitnych i zdeterminowanych postaci kobiecych, które mogą być dla nas wzorem do naśladowania. Z niecierpliwością czekam na kolejny, trzeci i ostatni już tom cyklu pt. „Szkoła akuszerek”.