Ogród

Trudna sprawa z tą książką. Podobała mi się, ale czytanie jej przypominało połykanie kamieni. Ciężko i niepokojąco obcowało nam się ze sobą. Proza Hiroko Oyamady jest...dziwna, to chyba najlepsze określenie, jakie przychodzi mi do głowy, piękna, złożona, tajemnicza, ale niesamowicie dziwna, nieoczywista. Opowiadania z tego zbioru ułożone są chronologicznie i tym, co szybko staje się nadrzędnym motywem kolejnych historii, to coraz większy fabularny udział przyrody, która z czasem staje się równorzędnym bohaterem wobec ludzkich postaci. I ta przyroda opisywana jest przez autorkę co najmniej niepokojąco. Rośliny są przeważnie trujące, kwiaty zwiastują śmierć bądź chorobę, żołędzie gromadzone przez małą dziewczynkę zaczynają zajmować całą domową przestrzeń, zapach kwiatów staje się duszący dla zdradzanej kobiety. Jeszcze gorzej jest ze zwierzętami – kraby wkraczają w szkolne mury i składają dziwne jajeczka, gąsienice gryzą, a pająki uważnie obserwują lokatorów pewnego mieszkania, piskorze mają uzdrawiającą moc, cóż z tego skoro mieszkają w opuszczonej studni, gdzie woda jest czarna i bez dna, psy mówią ludzkim głosem, ale rzeczy raczej niezbyt miłe. Nawet deszcz nie pada w sposób znany i normalny, ale staje się ulewą, która zwiastuje powódź. Początek każdej historii z tego zbioru jest bardzo zwyczajny, ot obserwujemy ludzi w ich codzienności, kiedy idą do pracy, odprowadzają dziecko do przedszkola, odwiedzają rodziców, odpoczywają u znajomych albo na wycieczce w zoo, banalność życia, które przypada w udziale większości homo sapiens. Jednak z każdym kolejnym zdaniem wdziera się w ten obrazek coś dziwnego, co burzy oswojoną rzeczywistość i każe domyślać się, że na granicy naszego widzenia otwiera się czeluść bardzo mroczna i kompletnie niezrozumiała, chwilami przerażająca. Każdy z bohaterów albo próbuje rozwikłać tajemnicę, albo akceptuje ją z fatalizmem i biernością. W trakcie lektury rodzi się pytanie czy faktycznie zewnętrzny świat jest sam w sobie źródłem zagrożenia i niepokoju, czy też nasz odbiór owego świata tak naprawdę jest projekcją naszych wewnętrznych lęków oraz bolesnych przeżyć (rozwód, bezdzietność, zdrada)? Pytanie tym bardziej zasadne, że w każdym z opowiadań rzuca się w oczy przejmująca samotność ludzi, którzy samotni być nie powinni, bo mają u boku małżonków, rodziców, przyjaciół, kolegów z pracy. Dlaczego więc każdy bohater tak bardzo się boi? Czemu wszyscy czują, że w jakiś sposób zawiedli, siebie albo najbliższych sobie ludzi? Bardzo smutne są te obrazki z codzienności. Konkluzja jaka z nich płynie nie napawa optymizmem i nie daje nadziei, bo każdy z nas jest osobnym bytem i nigdy nie osiągniemy całkowitej emocjonalnej symbiozy z inną istotą ludzką. Łączą nas więzi rodzinne czy społeczne, ale zawsze będziemy osobni, tak w chwili narodzin, jak i w momencie śmierci. Przeraża nas samotność, ale towarzyszy nam ona nieustannie, a lęk przed niespełnieniem jest tak wielki, że może doprowadzić do stanu, kiedy nie tylko inni ludzie, ale cały świat stanie się dla nas kompletnie niezrozumiały i obcy. Piękny, choć niełatwy w odbiorze zbiór, spodoba się tym, którzy potrafią i chcą eksplorować najciemniejsze zakamarki własnego jestestwa, więc drogi czytelniku, jeśli nie lękasz się wejrzeć w swoją wewnętrzną otchłań, patrz i czekaj, co stamtąd spojrzy na ciebie. Polecam.