Moralność pani Dulskiej. Ich czworo

Gabriela Zapolska (właśc. Maria Gabriela Janowska z Korwin- Piotrowskich) – dramatopisarka, powieściopisarka, aktorka; jedna z najciekawszych młodopolskich artystek. Pochodziła z zamożnej rodziny ziemiańskiej; zerwała z nią kontakty, czym wywołała skandal w środowisku arystokratycznym, odeszła od męża i rozpoczęła życie niezależnej, wyemancypowanej kobiety. Pasją jej życia był teatr, marzyła o wielkiej karierze aktorskiej, sławę przyniosła jej jednak twórczość literacka. Znana jako najważniejsza polska naturalistka, przeciwniczka mieszczaństwa – środowisko to uczyniła negatywnym bohaterem większości utworów. Największym sukcesem były jej satyryczne komedie obyczajowe, w których bezkompromisowo demaskowała zacofanie, głupotę, obłudę moralności mieszczańskiej. Wśród nich Ich czworo (1907) ukazujące rozpad idealnego na pozór małżeństwa, wyśmiewające jego zakłamanie oraz najpopularniejsza sztuka jej autorstwa Moralność pani Dulskiej (1906),napisana w ciągu trzech dni, w czasie ciężkiej choroby Zapolskiej. Nazwana przez nią tragifarsą kołtuńską, na stałe wprowadziła do kultury pojęcie dulszczyzny, czyli obłudnej moralności, tak scharakteryzowanej przez tytułową bohaterkę dramatu, Anielę Dulską: „Na to mamy cztery ściany i sufit, aby brudy swoje prać w domu i aby nikt o nich nie wiedział”.