Krzyżowcy, tom 1 i 2

Tym razem przeniosłam się zupełnie w inny świat, bardziej tajemniczy, mniej znany czas średniowiecza, gdzie wśród gęstwin leśnych, wśród lip i dębów leży skryte przed wrogami „ głowaczowe dworzyszcze” . Dworzyszcze, w którym panuje jeszcze pogaństwo, zabobony, zaklęcia, a opat Gwido próbuje nawracać mieszkańców osady. Stamtąd 6 lipca 1095 roku, 11 chłopa spojrzawszy ostatni raz na zabudowania, na swoich bliskich wyruszyło w kierunku Węgier, stamtąd wraz z innym poselstwem do ówczesnego Papieża Urbana II, do Clermont, Bizancjum, a następnie pod mury Nicei. „Krzyżowcy” to powieść gdzie nie mamy jednego lub kilku bohaterów, tutaj bohater jest zbiorowy. Postaci w niej bezliku, aż ciężko zapamiętać imiona i nazwiska poszczególnych osób, ich funkcji życiowych i powiązań rodzinnych. Na początku próbowałam to wszystko ogarnąć, zapamiętać, ale niestety poległam. Wcale mi to nie przeszkadzało. Skupiłam się bardziej na języku powieści, który jest niesamowity, aż dech w piersi zapiera, że tak można pisać, powiedziałabym malować słowem. Opisy przyrody, poszczególnych miejsc, rycerzy, krajobrazów, a także wiary w konkretnych krajach, gdzie z jednej strony ludzie oddawali cześć Bogu i świętym, a z drugiej strony nie przeszkadzało im to, aby czcić różne bożki. Powieść urzeka również swoją szczegółowością jeśli chodzi o wydarzenia historyczne, opisy zwyczajów panujących zarówno wśród rycerzy, jak i chłopów. Ciekawa i warta uwagi jest autentyczna postać Piotra Eremity, francuskiego zakonnika i wędrownego kaznodziei , organizatora i przywódcy I wyprawy ludowej. Przed organizacją wyprawy ludowej był pustelnikiem, uchodzącym za świętego ze względu na swoją sprawiedliwość i bezinteresowność. Po wezwaniu papieża Urbana II do krucjaty kazania Piotra przyciągały tłumy chłopów ciężko doświadczonych siedmioletnim głodem i ciągłymi walkami pomiędzy możnowładcami. Drugą wartą uwagi jest postać Aleksego I Komnena, cesarza bizantyjskiego, który poprosił Zachód o dostarczenie wojsk zaciężnych, których w Bizancjum brakowało. Apel został inaczej odebrany – w 1095 papież Urban II wystąpił z projektem krucjaty przeciw Turkom, której celem miała służyć nie tyle pomocy Cesarstwu, co wyparciu muzułmanów z Ziemi Świętej. Wszystko to jest bardzo ciekawie opisane przez autorkę. Pasjonujące jest również ukazanie w książce zderzenia różnych kultur, światopoglądów. Z jednej storny Grecja; bogactwo, przepych, piękno sztuki egipskiej, perskiej, greckiej, istne dzieła architektury. Kobiety delikatne, kruche, o jedwabnym ciele, inteligentne, oczytane. Młodzieńcy, bożyszcze młodych pań, równie oczytani i inteligentni. Z drugiej strony Słowianie; kobiety o czerwonych, spracowanych dłoniach, ubogich, niemodnych strojach, nie umiejące czytać i pisać, mężczyźni gburowaci, „ brudasy zwykłe, chciwe na złoto i pieniądze” , nieokrzesani, nieuczeni, ale waleczni, silni, dotrzymujący słowa. Do tego jeszcze dochodzi trzecia grupa; Saraceni. Gwałtowni, okrutni, odważni, zdolni do zadziwiających, szlachetnych odruchów, szanujący swoje słowo, a przede wszystkim swoją wiarę. Kto przyjął i wyznaje ich wiarę jest bratem, kto nie staje się wrogiem. Autorka skupia również wiele uwagi na osobistych przeżyciach krzyżowców, którzy zetknęli się z innym światem, co wprowadziło w ich myśli zamieszanie, mętlik. Odkryli nowy świat, inne oblicza życia. Odkrycie to u jednych spowodowało zachwyt, radość u innych niepokój, ciekawość. Każdy z nich inaczej reagował na nowe doznania. Długo trwała moja wyprawa z Krzyżowcami, w dodatku po przeczytaniu dwóch tomów do Ziemi Świętej jeszcze nie dotarłam. Tej książki nie da się szybko czytać, trzeba mieć ciszę i spokój aby zagłębić się w treść, przyzwyczaić do języka jakim jest napisana, delektować się każdym zdaniem, każdą historią w niej opisywaną. Jednak warto, naprawdę warto poznać takie arcydzieło.