Jerozolima. Biografia

Biografia miasta budzącego emocje większości świata, o którym mało kito nie słyszał. Jednocześnie pierwsza przeczytana książka angielskiego, poczytnego autora, wywodzącego się z rodziny pochodzącej ze środowiska sefardyjskich Żydów. Simon Sebag Montefiore przedstawia historię miasta od czasów niemal baśniowych do początków XXI wieku w postaci niedługich, uszeregowanych chronologicznie rozdziałów. Ale nie ma historyków, którzy specjalizowaliby się we wszystkich okresach i autor to potwierdza. Starożytność bazuje na Biblii (Starym i Nowym Testamencie) traktując święte księgi jako dzieło historyczne a nie literackie i teologiczne. Lepiej jest ze średniowieczem (szczególnie czasami krucjat),ale okres nowożytny tez nie stanowi ulubionej epoki autora. Sebag Montefiore jest natomiast bardzo dobrym specjalistą dziejów najnowszych i znawcą współczesnych. Rozdziały od czasów napoleońskich do XXI wieku są najlepiej opracowane, przynoszą największą ilość wiedzy a ponadto … mimo wszystko Jerozolima wygląda w nich najciekawiej. No i stopień szczegółowości, odniesień do źródeł i jakości przypisów w tej części jest na najwyższym poziomie. Cytując „klasyka” dobrego historyka (czy publicystę historycznego) można poznać nie po tym jak zaczyna, ale jak kończy ;-). Książka jest napisana prostym potoczystym językiem. Mimo dużej objętości czyta się ja szybko i łatwo, o ile ktoś posiada przynajmniej dobrą znajomość historii i geografii, a także historii kultury. Dla prymusów, studentów i absolwentów historii oraz pokrewnych kierunków (i zapewne orientalistów) oraz hobbystycznych specjalistów poziom szczegółowości może się wydać za niski, a sposób przekazywania informacji za bardzo popularny, pisany niejako „pod publikę”, szczególnie jeśli chodzi o starożytność i okres nowożytny. Tym niemniej trudno nie dać się porwać historii miasta, które jeszcze w większym stopniu niż nasz kraj stało się areną „Bożych igrzysk”, fascynowało i przyciągało ludzi wielu ras,religii,kultur i światopoglądów i nadal budzi skrajne emocje. Autor potrafił odmalować obrazy z dziejów miasta pełne zarówno zdarzeń niemal idyllicznych, jak i tragicznych, współpracy i koegzystencji różnych kultur oraz urządzanych im hekatomb i prześladowań. Nie kryjąc własnego pochodzenia starał się być maksymalnie obiektywny, także jeśli chodzi o ostatnich sto lat, nie wybielając tych postaci z dziejów współczesnego Izraela, które mają wiele na sumieniu (z obecnym niefortunnym, autorytarnym i populistycznym premierem włącznie),a przybliżając mnóstwo ciekawych postaci z kręgu kultury arabskiej, w tym muzułmanów. Jednym słowem książka która poszerza wiedzę i zaraża tematyką oraz pozostawia otwarte tropy dalszych pooszukiwań.