Grandhotel. Powieść nad chmurami

U nas, w literaturze przyjęło się kreować główną postać powieści na herosa który omalże góry przenosi. Obecnie krajowi literaci zdryfowali nieco od Sienkiewiczowskich schematów à la Wołodyjowski, czy innych nieskazitelnych Zbyszków... Za to raczą nas obficie zołzowatymi prawniczkami, społecznie wykastrowanymi eks-stróżami prawa, czy też dzielnymi czarownikami. Jednakowoż zawsze w ten czy inny sposób, postaci te wpisują się w schemat jakiejś takiej heroicznej wyjątkowości... Natomiast Czeski zaklinacz liter, w przeciwieństwie do krajowego, stał się piewcą... przeciętności, można by rzec swoistego anty-bohaterstwa. Dajmy na to taki Hrabal, opowiadał nam o zgniataczach papieru którym niejako przydarza się życie, o pracownikach kolei którym przydarza się śmierć, o narodzie któremu przydarzyła się okupacja, który z niewiadomych dla niego powodów potknął się o trwający pół wieku komunizm i nawet miłość w wydaniu czeskim, cóż... po prostu się przydarza. Ale ten Czeski Antybohater, jest jak antymateria, antymateria eksplodująca po zetknięciu z naszym umysłem, sprawiająca że zaczynamy dostrzegać niezwykłość, w rzeczach zazwyczaj zwykłych. I taki właśnie jest Fleischman, antybohater bez imienia, z głową bezustannie pogrążoną w chmurach, próbujący ogarnąć własne traumy, próbujący ogarnąć własne życie... jak ja, jak Ty, jak Ona... Tak mamy tu w naszym środku europy wiele traum i o tym też jest ta książka. Jaroslav Rudiš piórem niezwykle lekkim i wprawnym, niczym nożem wykroił nam ten czeski kawałek Sudetów i łyżeczka po łyżeczce obnażył głęboko w nim zakopane ludzkie emocje. Cierpienie opuszczonego, zniewolonego narodu, wściekłość i rozpacz wypędzonych, gorycz i bezsilność w obliczu wschodniej potęgi, konformizm i kolaborację tych co utracili nadzieję i wreszcie tęsknotę za czasem utraconym... Niby to wszystko inne, a jednak jakże znajome... Serdecznie polecam!