Bookfolio

Gra znaczeń. Przerób

Witold Wirpsza

publicystyka literacka, eseje

Dwa zbiory esejów Witolda Wirpszy – opublikowana w 1965 roku "Gra znaczeń" i dotąd nie opublikowany, choć równie ważny – "Przerób", poświęcone są sztuce we wszystkich jej przejawach: literackiej, plastycznej i muzycznej. Wirpsza wyprzedził o kilkadziesiąt lat, w ostatnim czasie zaś szczególnie ważną dla humanistyki, refleksję "kulturową" – która zajmuje się analizą estetyczną dzieł powstających w różnych obszarach twórczości artystycznej, wydobywając z nich to, co wspólne, bo sięgające korzeni kultury i wyobraźni człowieka. Zainteresowanie Wirpszy różnymi dziedzinami sztuki nie jest przypadkowe. W eseju "Przerób" pojawia się myśl o nieodłącznym współistnieniu sztuki z życiem, co prowadzi do twórczego ducha indywiduum artysty, na którego zwłaszcza ostatnio uwagę zwróciła antropologia literatury. Niezależnie od tego, czy jest on muzykiem – jak Beethoven, malarzem – jak Mondrian, czy poetą – dadaistą, czyni pozornie nieprzekazywalne treści – przekazywalnymi, pozwalając człowiekowi zbliżyć się do tego, czego nie mógłby w inny sposób doświadczyć. Pytanie o twórczą "grę", która jest nieodłączną częścią dzieła sztuki, łączy "Przerób" z "Grą znaczeń". Również ten zbiór poświęcony jest refleksji estetycznej, skupionej wokół problemu twórcy i procesu twórczego. Wirpsza zwraca uwagę, na szczególnie ważny we współczesnej humanistyce, status podmiotu twórczego, wydobywając go, podobnie jak czynią to dziś antropolodzy literatury, z czeluści unicestwienia, które zapoczątkowała ogłoszona przez Barthes’a śmierć autora. Jednocześnie oba zbiory, zarówno "Przerób", jak i "Gra znaczeń", wydobywają esencję nowoczesnej, twórczej aktywności, polegającej na montowaniu elementów, których sprzężenie, a nie suma, prowokuje napięcia, wywołujące doznanie estetyczne. Wirpsza snuje opowieści o stwarzaniu dzieła sztuki, albo lepiej "upozorowaniu artystycznego aktu twórczego", zwracając uwagę na pułapkę łatwej "prawdy". W "Grze znaczeń" pojawia się ważne i wciąż aktualne pytanie, związane z jak najbardziej współczesnymi działaniami artystycznym na polu sztuk plastycznych, choć lepiej byłoby powiedzieć – wizualnych: Czy dzieło sztuki może stać się surowcem dla nowego dzieła sztuki, a wyrób artystyczny surowcem dla nowego wyrobu artystycznego? Wirpsza bawi się znaczeniami, balansuje gdzieś pomiędzy, proponując –konsekwentnie niekonsekwentne – artystyczne wyrabianie dzieła sztuki. Anna Jaworska

Szczegóły

Rok wydania
2008
Liczba stron
295 str.
Wydawnictwo
Instytut Mikołowski
Język
polski
Format
papier
Cykl
Biblioteka Arkadii
Gatunek
publicystyka literacka, eseje
ISBN
978-83-60949-28-3

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Gra znaczeń. Przerób" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.