Dzieci północy

Powieść, od której swą karierę rozpoczął Salman Rushdie. Realizm magiczny z subkontynentu indyjskiego. Ale oczywiście nie tylko. Powieść dużo wymaga od czytelnika. Przede wszystkim znajomości geografii, podstaw historii Indii, Pakistanu i Bangladeszu oraz wiedzy religijno-kulturoznawczej. Bez tego też można, ale będzie trudniej. To historia widziana oczyma alter ego autora – muzułmańskiego Hindusa z Bombaju, który urodził się z chwilą uzyskania niepodległości przez Indie, a więc rówieśnika tego państwa. W retrospekcyjnej gawędzie cofamy się jednak do roku 1915, kiedy to daleko na północ od Morza Arabskiego, do Kaszmiru powrócił jego dziadek – Aadam Aziz. W warstwie historycznej widzimy panowanie Brytyjczyków, rozłam w hinduskim ruchu niepodległościowym, podział Indii Brytyjskich na Indie i Pakistan, a później secesję dawnego Bengalu Wschodniego, śmierć Gandhiego, rządy Nehru i Indiry Gandhi, przewroty w Pakistanie, powstanie Bangladeszu. Z kolei warstwa fabularna, w której prawdziwy realizm miesza się z magicznym, ma iście barokowe koncepty fabuły. Chociażby powiązanie rodzinne dwóch Aadamów, podróż narratora od urodzenia do ostatniego rozdziału powieści, przysięga dana Foto Singhowi czy historie dzieci północy. Oprócz tego klimaty Indii północnych (Kaszmir),Delhi, multikulturowego i liberalnego Bombaju oraz czysto muzułmańskiego Pakistanu, a nawet Bangladeszu. W tle występuje kino – zarówno zachodnie, jak i Bollywood, sport, hazard. Pojawiają się hinduskie smaki i zapachy, zwyczaje wywodzące się z wielu religii i kultur a nawet muzyka. Przepowiednie spełniają się, a fatum ciąży nad wieloma bohaterami. Ale też i tradycyjne ludzkie namiętności, wspólne dla wszystkich kultur, światopoglądów, długości i szerokości geograficznych, jak miłość i zdrada, zazdrość, kłamstwo, rywalizacja, chciwość. Bardzo dobra powieść, której nie czyta się łatwo, ale za to z rosnącym zainteresowaniem. Niestety, w wersji e-bookowej słownik terminów i postaci umieszczono w ostatnim rozdziale, bez linków w tekście, co na pewno utrudnia czytanie. Wydawcy muszą wreszcie zrozumieć, że książka papierowa i elektroniczna potrzebują innych zasad edycji.