Demon

Ten lot był tak fantastyczny i pełen dalekiej tęsknoty, że gdybym nie musiał wracać na ziemię, to wolałbym zostać na skalistych wierzchołkach Kaukazu w oczekiwaniu na nieposkromioną, demoniczną siłę. Wiem, że to wszystko co widziałem, było tylko niezwykłym poruszeniem romantycznej wyobraźni. Uniesienie i niepokój bijący z ekspresyjnego źródła Tereku, mógł dorównywać najcenniejszym porywom ludzkich myśli. Przed moimi oczami stanęło przywidzenie pełne nieuchwytnych marzeń i złej dumy. Chociaż wszystko mi mówi, że to tylko fałszywy obraz kuszenia nieziemskich mocy, to jednak widzenie, na którego działanie zostałem wystawiony, aż kusi się o określenie go mianem najbardziej realistycznej sceny, jaką kiedykolwiek widziałem. Tak wielka jest siła oddziaływania "Demona" na ludzkie postrzeganie nadprzyrodzonych rzeczy. Gdy poczułem tchnienie rażonego miłością widma, odczułem co to żal i cierpienie z powodu wyniosłej i samotnej namiętności. Cóż innego mogłem doświadczyć w natchnionym locie zakochanego upiora. To przecież przykład romantycznej fantastyki, której jakości mogliby pozazdrościć współcześni pisarze. Wizja zbuntowanego ducha, umieszczonego przez Michaiła Lermontowa na graniach Kazbeku, przyciągnęła mnie swoim idealistycznym buntem. W takich sytuacjach ciężko jest oddzielić realne fakty od nierealnych, wyklętych i mrocznych planów gwiazd. Epoka w której przyszło tworzyć rosyjskiemu poecie, z pewnością sprzyjała tego typu uczuciowemu mętlikowi. W końcu romantyzm jest nieujarzmioną krainą uczuć, przepełnionej błaganiem o miłość. Również Lermontow uległ pokusie zaprzęgnięcia najwspanialszego uczucia do pracy nad swoim poematem. Czy lermontowski demon jest podstępną postacią, charakteryzującą się chłodną kalkulacją? Chętną na zdobycie tego, co nie powinno być dla niej osiągalne? Czy może to wzór idealizmu w którego żyłach płynie gorąca krew miłości? Z pewnością to szatan, żyjący w zaklętym śnie marzeń o ziemskich sprawach. Hardy i nieulękły, romantyczny bohater o dzikim sercu. Piękny swoją żywotną młodością uczuć i orzeźwiający czarownym głosem. Z ogniem w spojrzeniu i jednocześnie wzruszający smutnym losem. Zatruty przez ducha ciemności "Demon", to arcydzieło wyrażające starcie ziemskich namiętności z kosmicznym zachwytem, przechodzącym w rozpacz. Dzieło Michaiła Lermontowa jest naznaczoną piętnem egzemplifikacją, skazanej na porażkę obrony przed losem. Na długo zapamiętam przysięgę rosyjskiego romantyka, w której jego potępieńczy protagonista odda wieczność za jedno drgnienie człowieczego serca. Za przejaw ludzkiej słabości rozstanie się z wiecznością. Zrezygnuje ze swej posępnej wielkości aby kochać ziemskie odruchy. Wszystkie zaklęcia, które zostały przy mnie wypowiedziane, świadczą o chęci porzucenia mściwego piekła po to, aby stworzyć ziemski raj. Nie wydaje mi się, abym sięgnął po "Demona" dla chwilowego kaprysu. Wszystkie moje czytelnicze plany są konsekwentnie realizowane a obecnie ich nurty prowadzą w kierunku romantyzmu. Sukces Michaiła Lermontowa tylko potwierdził, że dokonałem dobrego wyboru.