Dama w kapeluszu

„Dama w kapeluszu” to powieść niezwykła, z wyjątkowym oddaniem odzwierciedlająca niepowtarzalność lat trzydziestych XX wieku. Anna Stryjewska specyfikę tych czasów ukazała czytelnikom zapraszając ich do jej rodzinnej Łodzi. W powieści znajdziemy wiele przykładów dysproporcji oraz kontrastów codziennego życia różnych warstw społecznych oraz skrajności statusów majątkowych mieszkańców tego przemysłowego miasta. Łódź tego okresu zróżnicowana jest również pod względem narodowościowym i wyznaniowym, tworząc tym samym wyjątkową mieszaninę kulturową i środowiskową. Anna Stryjewska bez wątpienia przeprowadziła dokładny research przed napisaniem powieści. Dostrzec to można w szczegółach topograficznych, tle historycznym spójnym z akcją książki, ukazaniem swoistości Łodzi, która przyciąga mieszkańców wsi i prowincji w poszukiwaniu pracy i lepszego życia. Apolonia Marchewka również przybyła do Łodzi „za chlebem”, chociaż nie był to jej wybór. To matka wymusiła na niej opuszczenie rodzinnej wsi pod Rzgowem, kiedy zauważyła, że ojczym patrzy na Polę nie jak na przybraną córkę, lecz z pożądaniem, jak na kobietę, którą prędzej czy później posiądzie. Dziewczyna, posłuszna woli matki, udała się do ciotki mieszkającej od lat wraz z rodziną w Łodzi, po cichu licząc na jej pomoc, i chociaż tymczasowe przygarnięcie jej pod swój dach. Niestety, nie do końca jej nadzieje się spełniły. Ciotka, co prawda, pomogła jej w znalezieniu miejsca do spania we wspólnym z innymi lokatorami, obskurnym pokoju, ale później dziewczyna musiała sobie radzić sama. Łódź okazała się dla przybyłej ze wsi młodej dziewczyny, jak i dla setek innych mieszkańców tego miasta, nieprzychylnym miejscem do życia, gdzie trudno o jakiekolwiek zatrudnienie, a o pracy gwarantującej godne życie, można było tylko pomarzyć. Ze współlokatorami wynajmowanego pokoju Pola zaprzyjaźnia się, stają się oni dla siebie wsparciem w trudnych chwilach, a ich bliskie relacje przetrwają długie lata. Dzięki pomocy Mani, koleżanki z pokoju, udaje się jej zatrudnić w pralni. Jednak niewiarygodny zbieg okoliczności sprawił, że znalazła ona zatrudnienie w pracowni kapeluszy przy ul. Piotrkowskiej. Pola okazała się wyjątkowo uzdolnioną pracownicą, pełną chęci do nauki, ale też do projektowania i wykonywania nowych modeli nakryć głowy. Od tej chwili życie dziewczyny, małymi krokami, zmierza ku lepszemu, chociaż przed nią jeszcze kilka bardzo nieprzyjemnych dla niej chwil. Dzięki swojej pracowitości, odwadze, ale też urokowi osobistemu doszła do takiego momentu w swoim życiu, kiedy to udało się jej osiągnąć zawodowy sukces, a także szczęście w życiu osobistym. Co los daje, potrafi też z dnia na dzień odebrać... Świat Poli, w jego najszczęśliwszym okresie, rozpada się niczym domek z kart, a nadchodząca zawierucha wojenna zapowiada kolejne dramatyczne wydarzenia. Powieść „Dama w kapeluszu” zauroczyła mnie, oderwała na kilka chwil od monotonnej rzeczywistości i szarugi za oknem. Losy głównej bohaterki przypominały mi, na ile ważne jest przeznaczenie zapisane dla każdego z nas. Los nasz zależny jest od tego, gdzie przyszło nam przyjść na świat i czy wykorzystamy wszelkie nadarzające się sytuacje, aby odmienić zamysły przyszłości. Pięknie była przedstawiona w powieści przyjaźń – trwała, szczera i bezinteresowna. Taka wzajemna bliskość i życzliwość jest podstawowym warunkiem poczucia bezpieczeństwa, sprawia też, że czujemy się potrzebni drugiemu człowiekowi, mamy dla kogo żyć. Dla mnie dużym atutem książki było ukazanie procesu wykonywania kapeluszy, od ich formowania, szycia, aż po ozdabianie. Przyznam się, że z chęcią przeniosłabym się na chwilę do pracowni, gdzie zatrudniona była Pola. Mogłabym podziwiać dzieła powstałe dzięki jej talentowi, poczuciu estetyki i pracy rąk. Chętnie też przymierzałabym te wyjątkowo twarzowe, modne w okresie międzywojennym, pełne uroku kobiece nakrycia głowy. Jestem pewna, że i Anna Stryjewska chętnie udałaby się do pracowni kapeluszy, by nacieszyć oczy dziełami Apolonii. Świadczyć o tym może sposób opisywania przez Autorkę wyglądu gotowych do sprzedaży produktów, materiałów i dodatków użytych do ich wykonania. Widać w nich kobiecą fascynację tą częścią garderoby, która potrafi nadać szyku całości wyglądu. Bardzo polubiłam główną bohaterkę powieści, Apolonię Marchewkę. Ta niezwykła dziewczyna, mimo ciężkiego początku życia, nie bała się zawalczyć o zmianę swojego losu i spełnienie marzeń. Dzięki ogromnej determinacji i pracowitości udało się jej osiągnąć to, czego nie udało się setkom innych, przybywającym do Łodzi, by odmienić życie swoje i swoich najbliższych. Pola bardzo mi zaimponowała, szczególnie podziwiałam jej zdolności manualne, doskonały gust i wyczucie smaku. Książka kończy się wraz z rozpoczęciem II wojny światowej, a ja bardzo żałuję, że nie poznam dalszych losów Poli i jej przyjaciół. Tym bardziej, że Autorka delikatnie zarysowała obraz najbliższych ścieżek jej życia. Mam cichą nadzieję na kontynuację powieści, bo jej zakończenie daje jak najbardziej taką możliwość. „Damę w kapeluszu” jak najbardziej polecam!!!