Czeski raj

Książka, która świetnie nadaje się na sztukę teatralną. Składa się niemal z samych dialogów, toczonych w pięciu sesjach w saunie, gdzieś w Czeskim Raju. Co mniej więcej kwartał spotyka się mniej więcej ta sama grupa mężczyzn, tocząc przy tym rozmowy. Bohaterowie nie mają imion, lecz są określani jako „ten, który leczy choroby kobiece”, „ten, który jest strażakiem”, „ten najmłodszy” etc. Od trzeciej sesji przedstawianie nie jest potrzebne, bo ich już rozpoznajemy, po sposobie i tematyce wypowiedzi, czasem po słownictwie („są takie przypadki”, „chcesz w japę” itp.). Rozmowy dotyczą w zasadzie wszystkiego, ale przede wszystkim relacji z kobietami. I okazują się one bardziej skomplikowane, niż na początku się wydawało. Ale są i inne tematy – starość, poczucie winy, samotność, Po początkowej chęci rywalizacji i wywalczenia sobie pozycji w grupie bohaterowie otwierają się przed sobą. No może nie przed wszystkimi, ale każdy ma w saunie kogoś, z kim może być szczery. Okazuje się wówczas, że niemal każdy grał, a w gruncie rzeczy jest kimś innym lub ma coś do ukrycia. I wtedy refleksja zastępuje trudny, czarny humor, przy którym Szwejk wydaje się leciutki i wysublimowany. A spostrzeżenia bohaterów, poczynione na serio i otwarcie, dają do myślenia. Przewrotny tytuł jest właściwy. To naprawdę czeski raj. Bohaterowie nie mogliby być Polakami. Nie roztrząsają problemów całego świata i historii swego kraju, nie interesuje ich zbiorowy mesjanizm lub martyrologia. Są bardziej ludźmi. Ale ta beczka miodu ma i swoją łyżkę dziegciu. Jest nią słownictwo. Jeśli zatem naszym rodakom nie spodoba się tematyka dyskusji bohaterów, to przynajmniej będą się cieszyć z kupy wulgaryzmów jakimi autor do spółki z tłumaczką „wzbogacił” swoje dzieło. Co ciekawe występuje tu ulubione słowo Polaków, które po czesku znaczy to samo, a jednak jest nie do usłyszenia w przestrzeni publicznej, odwrotnie niż u nas, niestety. Mimo to naprawdę dobra pozycja, warta przeczytania.