Burzliwe czasy

Cyt.: „O tej cholernej Gwatemali usłyszałem, dopiero gdy miałem siedemdziesiąt dziewięć lat.” Winston Churchill „Burzliwe czasy” to ostania z wielkich powieści politycznych peruwiańskiego noblisty Mario Vargasa Llosy, wydana w 2019 roku przez już ponad osiemdziesięcioletniego pisarza. Powraca w niej do burzliwej historii Ameryki Łacińskiej lat 50-tych ub. wieku, do okresu Republik bananowych, gdy ten zakątek świata był niemal wyłączną własnością United Fruit Company i gdy to Waszyngton przy pomocy CIA decydował, kto będzie sprawował władzę w poszczególnych państwach regionu. Jest jednocześnie niejako sequelem jego powieści sprzed dwudziestu lat „Święto Kozła” bo pojawia się tu sporo bohaterów jego poprzedniej powieści i jest jej znakomitym uzupełnieniem. „Burzliwe czasy” to historia inspirowanego przez Stany Zjednoczone puczu wojskowego w Gwatemali w połowie lat 50-tych, gdy popierany i inspirowany przez amerykanów pułkownik Carlos Castillos Armas obalił demokratycznie wybranego prezydenta pułkownika Jacobo Árbenza Guzmána. Árbenz podczas swojej prezydentury usiłował przekształcić Gwatemalę z zacofanego kraju o niemal feudalnej strukturze do nowoczesnego państwa kapitalistycznego i wprowadzić ją na drogę demokracji. Przeprowadził szereg reform w tym najbardziej kontrowersyjną reformę rolną i opodatkował wielkie międzynarodowe korporacje, m.in. United Fruit Company co sprawiło, że stał się zagrożeniem dla dotychczasowego porządku politycznego i finansowego. Mario Vargas Llosa opowiada znakomitą historię. Prowadząc nielinearną narrację, zmieniając czas i perspektywę, opisując wydarzenia widziane oczyma wielu bohaterów, mieszając autentyczne postacie z fikcyjnymi stworzył fascynującą opowieść o mechanizmach władzy i wpływie wielkiego biznesu na politykę. O sile propagandy i dezinformacji, która pozwoliła Stanom Zjednoczonym obalić komunizm w kraju gdzie nie było żadnego komunisty. Jest to też powieść wybitnie antyamerykańska, obnażająca pełną hipokryzji politykę amerykańską, która zasłaniając się obroną demokracji a w rzeczywistości broniąc własnych interesów ekonomicznych, powstrzymała przemiany demokratyczne w Ameryce Łacińskiej na ponad pół wieku. Pasjonująca, kolejna wielka powieść polityczna Mario Vargasa Llosy, bo tak naprawdę pewne schematy działań politycznych pozostają niezmienne, za to skala ich jest zdecydowanie większa. Zdecydowanie polecam.