Pół wieku z Borgesem. Niezwykłe spotkania gigantów literatury

Nie po raz pierwszy mierzę się z tekstem, czy raczej zbiorem tekstów, którymi Mario Vargas Llosa oddaje podziw lub choćby intensywne zaciekawienie innym przedstawicielem literatury latynoamerykańskiej. Rok temu był to wydany wspólnie przez Znak i Muzę "dialog mistrzów", w którym do intensywnych dyskusji, naprzeciw Llosy zasiadał Gabriel Garcia Márqez. Tym razem Wydawnictwo Znak oddało mu głos w sprawie mistrza, któremu autor oddaje niezaprzeczalny hołd. Mowa o Jorge Luisie Borgesie, do którego stosunek idealnie nazywa podtytuł "Niezwykłe spotkania gigantów literatury". Zadziwiającym jest fakt, że można tak wielką czcią i oddaniem darzyć pisarza całkowicie od siebie odmiennego. Llosa jest przecież soczystym powieściopisarzem, czerpiącym z bogactwa i "przegadania" - typowego dla języka hiszpańskiego, mocno wkraczającym w obyczajowość, dalekim od fantastyki. Borges, ze swoim superintelektualnym, filozoficznym i "nieziemskim", ale też detalicznym i mocno skondensowanym pisarstwem, jest przeciwieństwem a nawet wrogiem takiego tworzenia. Niemniej, dla Llosy pozostaje grzesznym uwielbieniem, przykładem doskonałości złożonej ze skromności i ironii, precyzji i anarchistycznych poglądów, ucieczki od polityki i swoich czasów do mocno wyrażanych wątpliwości. Nie sposób opisywać "Pół wieku z Borgesem", bo książka złożona z esejów, opinii i rozmów wymagałaby zacytowania w całości. Można jedynie powiedzieć, że ten wyraźnie pochwalny zbiór jest następstwem szczegółowego opracowania, wielokrotnego czytania, docenienia każdego aspektu, dla którego literatura południowoamerykańska powinna być wdzięczna Borgesowi. Kluczem do zachwytu jest prześledzenie osobowości i życia pisarza, wsłuchanie się w jego argumenty - a to właśnie podaje nam Llosa w szeregu opracowań, przywołanych rozmów i wypowiedzi swego mistrza. To książka dla miłośników wszystkiego co precyzyjne, pisarskie, literackie ale przede wszystkim bliskie krytyce literackiej, oceniającej po wpływie i oddziaływaniu. Przeczytałam jednym tchem i choć ja także wolę powieść, to "pracowite i zubażające szaleństwo", to jednak takie przedstawienie Borgesa - anarchisty, przeciwnika każdej formy nacjonalizmu, zjadliwego krytyka innych pisarzy, twórcy tygrysów i labiryntów sprawiło, że mam do niego jeszcze więcej szacunku. Warto poświęcić chwilę na intensywne zaczytanie, bez względu na to, jak postrzega się jego dzieła obu twórców, bo rzecz jest wyjątkowa. Katarzyna we współpracy z Wydawnictwem Znak