Życie pana Moliera

Czy można kogoś znać, jeśli tego kogoś nigdy się nie spotkało? Czy można wyczytać biografię kogoś, kto pisze sztuki teatralne, a z kim się nawet nie zamieniło słowa? Sztuki teatralne, jakże to brzmi górnolotnie, raczej komedie, paszkwile i farsy - czy ktoś taki ma swój żywot wypisany na twarzy? Czy dialogi wkładane w usta aktorów są odbiciem psychiki ich autora? Jak to jest między pisarzem, a … pisarzem? Pytań tak wiele, odpowiedzi tak mało, a tu gra się toczy. Gra na słowa, na historię, gra o wielką stawkę. Bo na szali rozważań MONSIEUR Jan Baptysta Poquelin – późniejszy Molier (i uwaga lata 1622 – 1673!) oraz Michaił Bułhakov (lata 1891 – 1940!). Dwie sławy pióra. Dwóch klasyków literatury światowej. Dwóch arcy-wielkich-mężczyzn. Ciężar na szalach rozkłada się równomiernie, co nie dziwi absolutnie. Mnie w ogóle, bo po „Życiu Pana Moliera” nabrałam przekonania, że tak już zostanie. Oto on, skromny najstarszy syn tapicera Poquelina wychowany w „małpim domu”. Oto chłopak, którego kochany dziadek Louis Cresse zapoznaje z teatrem. Z samym diabłem doprawdy, bo owa zażyłość potrwa aż do śmierci Moliera. A wszystko zaczęło się w niskiej, ciemnej sali Hotelu de Bourgogne. Tu Jan Baptysta Poquelin obejrzał pierwsze tragedie, tragifarsy, tragikomedie, dramaty i widowiska sielankowe. Od tych desek zaczęło się w życiu Moliera nowe pragnienie oraz plan na siebie. Nie został prawnikiem wedle życzeń ojca. Nie został też tapicerem, co zraniło ojca jeszcze bardziej. Poszedł do kolegium paryskiego (późniejszego liceum Louis-le-Granda),by w ciągu pięciu lat nauki jeszcze bardziej zasmakować w teatrach. I poszło. Zaczęły się kurtyny, tworzenie własnej trupy aktorskiej, sztuk pisanie i granie. Próby i porażki, występy i gwizdy, poniżanie, wyszydzanie i zła renoma pośród publiczności i krytyków. Molier poznał każdy smak kariery. Każdą jego szczyptę. Lecz kimże by był, gdyby nie porażki i kłopoty właśnie, które są takim samym elementem życia, jak szczęśliwe chwile. Bo, jak się okazało - to Wielka Sztuka znosić trudy z godnością, to one przecież wzbogacają i umacniają wiarę w siebie. Wielka Sztuka narodziła się i w duszy Moliera, choć czy farsy i pamflety są Sztuką przez duże S? Czy prześmiewcze komedie zasługują na deski teatralne? Czy są ich godne? Szybko odpowiem, że TAK – pod jednym jednak warunkiem. Że ich autorem jest MONSIEUR Molier. Ojciec powinien być z niego dumny. I choć tapicerstwo z aktorstwem nie mają z sobą po drodze (i dobrze),to jak się okazuje z rodziny tapicerów wyrosnąć może wyjątkowy, najznamienitszy pisarz – Pan Molier. Bułhakov podjął się arcytrudnego zadania - wziął na warsztat biografię i żywot Jana Baptysty Poquelina. Sięgnął po fakty i ubrał je w słowa, a te przerzucił na karty powieści. I co powstało? Perła. Dosłownie perła o wyjątkowej wartości. Przypomina mi nieco „Pasję Życia” Irvinga o Vincencie Van Goghu, którą też postawiłam w panteonie dzieł ponad podziałami. Podobnie jest z „Życiem Pana Moliera”, które wymyka się wszelkim kwalifikacjom i zaszeregowaniom. Ucieka z rankingów, bo – według mnie – rankingi tylko zaniżają jego wartość. To mistrzostwo pióra samo w sobie. Wpadłam w czytelniczy trans i zachwyt. Czas się zatrzymał, dzień i noc zlepiły się w jedno, a ja, otumaniona historią, oniemiałam podczas lektury. Bułhakov mnie oczarował. I nie pamfletem, nie tragifarsą – nic z tych rzeczy. Bułhakov oczarował mnie postacią Moliera, ale i swoim piórem. Swoją lekkością pisania, zabawą słów i lekkim, acz wyrafinowanym, przenoszeniem umysłu czytelnika w inną rzeczywistość. Traciłam orientację, przenosiłam się na deski teatrów, siedziałam pośród publiczności tłoczącej się na widowni i klaskałam. Klaskałam. Niesiona emocjami dałam się porwać totalnie. Autor udowodnił, że nie bez kozery znalazł się w panteonie klasyków światowej literatury. Nie znam „Mistrza i Małgorzaty” (lektura ciągle przede mną),ale po „Życiu Pana Moliera” zakochałam się w Michaile Bułhakovie całą sobą. ocena 10/6 - wspaniała