Życie i czasy Michaela K.

Cyt.: „Szkoda, że aby przeżyć w takich czasach, człowiek musi być gotów żyć jak zwierzę. Chcąc żyć, nie może mieszkać w domu o oświetlonych oknach. Musi mieszkać w norze i ukrywać się za dnia. Musi żyć tak, by jego życie nie zostawiało śladów. Do tego doszło.” John Maxwell Coetzee, „Życie i czasy Michaela K.” John Maxwell Coetzee, południowoafrykański pisarz, wydał „Życie i czasy Michaela K.” w 1983 roku. Była to powieść, która pozwoliła mu na postawienie pierwszego, milowego kroku do zajęcia miejsca na literackim Parnasie. Nagrodzona Man Booker Prize za najlepszą powieść anglojęzyczną, wywołała spore zainteresowanie na świecie, lecz w Republice Południowej Afryki, jego rodzinnym kraju, przyjęta dość chłodno. To chłodne przyjęcie w kraju spowodowane było tematem apartheidu, który autor poruszył w powieści. RPA była krajem w którym system polityczny oparty był na segregacji rasowej, potępianym przez całą społeczność międzynarodową, krajem który od połowy lat 70-tych ub. wieku toczył tzw. południowoafrykańską wojnę graniczną o zaanektowaną w 1949 r. Namibię. Walki zbrojne objęły Namibię, Angolę, Mozambik, Botswanę i Rodezję /dzisiejsze Zambia i Zimbabwe/. Wojna ta zakończyła się dopiero pod koniec 1988 roku a jej efektem było uzyskanie niepodległości przez Namibię w 1990 roku. „Życie i czasy Michaela K.” to opowieść o wędrówce afrykańskiego tułacza w poszukiwaniu źródeł swojego pochodzenia, przez kraj ogarnięty wojną. Michael K. to człowiek wielokrotnie skrzywdzony przez los, żyjący w biedzie, intelektualnie odbiegający od normy, oszpecony skazą fizyczną tzw. zajęczej wargi, nie potrafiący zrozumieć do końca mechanizmów kierujących otaczającą go rzeczywistością. Wyrusza z chorą matką z Kapsztadu do miejsca jej urodzenia i dzieciństwa, na wiejską farmę, gdzie w końcu mają być szczęśliwi. Jednak podróż nie przebiega zgodnie z planem. Przemierza kraj podzielony drutami, zasiekami, posterunkami, blokadami, obozami. Kraj dla wybranych i tych którzy zaakceptują i podporządkują się stworzonemu systemowi. Nie ma w nim miejsca dla innych. Samotny i zagubiony Michael K. a jednak, na swój sposób wolny i niezależny, poszukujący swojego miejsca na ziemi. Co ciekawe, Coetzee nigdzie nie porusza tematu koloru skóry swojego bohatera. Jedynie we fragmencie, w dość zaowalowany sposób pozwala czytelnikowi na domysły. Choć oczywiście przez cały czas, podświadomie wyczuwamy kim jest Michael K. Zaskakujące, jak sugestywnie Coetzee przedstawił postać głównego bohatera, przecież w sposób oczywisty diametralnie inny od jego własnego. On - bogaty, wykształcony i biały, stworzył postać ubogiego Afrykańczyka, dla którego świat białych ludzi jest kompletnie niezrozumiały. Gorzka, przejmująca, szalenie smutna i wzruszająca. Dwadzieścia lat po publikacji „Życia i czasów Michaela K.” John Maxwell Coetzee został uhonorowany literacką Nagrodą Nobla. Polecam.