Złota dziewczynka z Jassów

Co łączy second-handy, ze stylem vintage, położnictwem, Holokaustem i gumowymi kaczuszkami? Dwie kobiety: Dora i Suzy, teściowa i synowa. O nich jest ta opowieść. Uwielbiam to! Takie powieści, które odsłaniają jakiś kawałek nieznanej mi rzeczywistości. Coś tam ujawniają - mniej lub więcej, ale mnie inspirują poznawczo, prowokują, by podrążyć temat, nieznany, zaskakujący. Faszyzm w Rumunii? Rzeź z 1941 roku? Jassy? Pewnie wyjdę na ignorantkę, ale: nie wiedziałam..., za to teraz wiem. A wydawało mi się, że o zagładzie Żydów naczytałam się wcześniej tyle, że nic mnie już nie zaskoczy, A tu… proszę bardzo. Rumuńska odsłona Holokaustu? I Rumuni, którzy pewnie chcieliby o tym zapomnieć. Nie dość, że mnie to bardzo poruszyło, to jeszcze od tygodnia zastanawiam się, jak można spojrzeć w lustro po popełnieniu takich okrucieństw i świństw, jak te opisane w książce. I co skłania doń ludzi . Zresztą zaskakująca jest cała powieść. Absolutnie wszystko mi się podobało. Amerykańscy i rumuńscy bohaterowie, ironiczne, lekko prześmiewcze i bardzo trafne podejście do obu tych nacji i do Żydów. Dwa plany czasowe: wojenny i współczesny, dwie rodziny i dwóch facetów: żydowski ginekolog - mistrz w swoim fachu i amerykański handlowiec, który ze sprzedawania starych ciuchów zrobił dzieło sztuki, a jego second-handy stały się kopalniami złota. Fabuła pokręcona znacznie, ale w sam raz tyle ile trzeba, historia prowadzona lekko, frywolnie i finał, który wyrywa z butów. Nie bez powodu jeden z bohaterów - Rumun, który przeniósł się do Ameryki, cały czas powtarzał, że „nie można ze sobą zabrać kraju na podeszwie buta, ale w obcasie zawsze coś zostanie”. Do tego mnóstwo drobnych wątków i smaczków, takich scenek - perełek ( nie zawsze wesołych),ale nie miałam wrażenia, że któraś była niepotrzebna. I choć to przecież nie komedia - znakomity i zróżnicowany humor: ironiczny, autoironiczny, czasem wisielczy, często sarkastyczny lub przez łzy, całe mnóstwo humoru. Tydzień temu, po lekturze „Cudzych słów”, wydawało mi się, że znalazłam książkę roku 2024, mimo że dopiero styczeń, a przede mną jeszcze jedenaście miesięcy czytania. Widzę, że wybrałam za szybko, mam nowego pretendenta. Sądzę, że to będzie rok obfitujący w takie literackie niespodzianki jak „Złota dziewczynka..”, z której płynie między innymi takie przesłanie: „nie oceniajmy pochopnie”. PS. O jak świetnie, że istnieje LC, Znajomi oraz rubryka „Czytamy w weekend”, bo sama bym się pewnie na „Dziewczynkę…” nie natknęła.