Bookfolio
Żeby ten wiersz był pudełkiem zapałek. Obiektywizm w polskiej poezji

Żeby ten wiersz był pudełkiem zapałek. Obiektywizm w polskiej poezji

Jakub Kornhauser, praca zbiorowa

poezja

Rzecz rzeczy nie równa, podobnie ogląd oglądowi. Jedni wolą wyczytywać w obiektywizmie antysubiektywizm: neutralność opisu, wycofanie mocnego podmiotu, skupienie na szczególe, drobiazgu, obserwacji najprostszych czynności i zdarzeń. Dorzucają do tego rezygnację z uświęconego tradycjami poetyckiego sztafażu powinności i konwencji, nad kaskadę metafor przedkładając formę oszczędną, nierzadko gnomiczną, okrojoną z ozdobników wszelkiego sortu. (…) Drugim frajdę sprawia wyławianie z obiektywizmu obiektu. Przyglądają się przedmiotom, rzeczom i w ogóle wszystkiemu co nie-ludzkie i nienormatywne w perspektywie antropocentryzmu: czasem po to, by oddać pole tym kłębkom materii, których głos jest słabiej słyszalny, wspomóc je w emancypacyjnych zamiarach, samemu trzymając się z boku; czasem zaś, by włączyć doświadczenie rzeczy w ogólne doświadczanie rzeczywistości. (…) Jeszcze inni z awangardowym zapałem żądaliby – i przecież żądali – wyjścia poza wiersz, w przestrzeń swobodnego przenikania się języków i komunikatów, gdzie gotowy wyrób tekstowy zostaje przechwycony i wprzęgnięty w system oddziaływania poezji. Nic nie traci jednak na wyrazistości, przeciwnie – pozbawiony oryginalnych przeznaczeń, emancypuje się jako semiofor, skupiający w sobie to, co materialne i przynależące do porządku ekonomicznego oraz to, co symboliczne i odnoszące się do estetyki. Wiersz w takim układzie nie tyle ewokowałby przedmiot, był jego podpórką lub koniem pociągowym, ile cały zamieniałby się w przedmiot, redukując swoje oddziaływanie czysto tekstowe. (…) A jednak jest coś, co łączy wszystkich beneficjentów obiektywistycznej różnorodności. To przekonanie, że poezja spełnia się w powoływaniu nowych bytów i w tych bytów usamodzielnianiu, że powinna się kierować na zewnątrz takich czy innych podmiotek, podmiotów i osób podmiocich, a nie do wewnątrz ich arcyludzkich spraw, że pisanie z oglądu, nasłuchu i przywęchu daje więcej niż nieskończone reprodukowanie swoich własnych poetyk, trosk i fantazji. Jakub Kornhauser (ze wstępu do antologii) Poeci i poetki: Marek Krystian Emanuel Baczewski, Marcin Baran, Stanisław Barańczak, Justyna Bargielska, Kacper Bartczak, Tomasz Bąk, Miron Białoszewski, Miłosz Biedrzycki, Dominik Bielicki, Jacek Bierezin, Jacek Bierut, Maciej Bobula, Joanna Bociąg, Wojciech Bonowicz, Tadeusz Dąbrowski, Sławomir Elsner, Piotr Florczyk, Darek Foks, Konrad Góra, Mariusz Grzebalski, Jacek Gutorow, Julia Hartwig, Zbigniew Herbert, Urszula Honek, Agata Jabłońska, Piotr Janicki, Jerzy Jarniewicz, Ewa Jarocka, Krzysztof Jaworski, Adam Kaczanowski, Tymoteusz Karpowicz, Marzanna Bogumiła Kielar, Barbara Klicka, Agnieszka Kłos, Szczepan Kopyt, Jakub Kornhauser, Julian Kornhauser, Jerzy Kronhold, Robert Król, Ryszard Krynicki, Justyna Kulikowska, Mira Kuś, Małgorzata Lebda, Ewa Lipska, Zbigniew Machej, Natalia Malek, Jadwiga Malina, Karol Maliszewski, Anna Matysiak, Maciej Melecki, Katarzyna Michalczak, Krystyna Miłobędzka, Marcin Mokry, Klara Nowakowska, Bronka Nowicka, Joanna Oparek, Edward Pasewicz, Marta Podgórnik, Tomasz Pułka, Ada Adu Rączka, Maciej Robert, Tadeusz Różewicz, Tomasz Różycki, Marcin Sendecki, Krzysztof Siwczyk, Andrzej Sosnowski, Dariusz Sośnicki, Paweł Stasiewicz, Bartosz Suwiński, Janusz Szuber, Adriana Szymańska, Wisława Szymborska, Anna Świrszczyńska, Teresa Truszkowska, Adam Wiedemann, Witold Wirpsza, Ilona Witkowska, Agnieszka Wolny-Hamkało, Grzegorz Wróblewski, Bohdan Zadura, Adam Zagajewski, Urszula Zajączkowska, Karola Zielińska.

Szczegóły

Rok wydania

2024

Liczba stron

204 str.

Wydawnictwo

Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu

Język

polski

Format

papier

Cykl

Biblioteka Poezji Współczesnej (tom 288)

Gatunek

poezja

ISBN

9788367433198

Inne książki tych autorów

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10
2026-08-14

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Żeby ten wiersz był pudełkiem zapałek. Obiektywizm w polskiej poezji" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Przykład: post o przeczytanej książce
Przykład: kalendarz miesiąca

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.