Żeby nie było śladów. Sprawa Grzegorza Przemyka

Książka Cezarego Łazarewicza to reportaż wybitny. Potwierdzają to prestiżowe nagrody. Oglądałam galę z wręczania NIKE i nikt nie zapisał się w moje pamięci tak jak autor "Żeby nie było śladów" - dziennikarz wyważony, skromny, ale zdający sobie sprawę z wagi tego, co opisał. W jego wypowiedzi nie było ani jednego niepotrzebnego słowa (czego nie można powiedzieć o innych bohaterach uroczystości). Podobnie rzecz ma się z nagrodzoną książką - nie ma w niej przegadanych fragmentów, jest tylko prawda. Dotarcie do niej, wbrew pozorom, nie było łatwe. Niektórym wydaje się, że w sprawie Grzegorza Przemyka wiedzą wszystko. Ja nigdy tak nie myślałam i dlatego jestem bardzo wdzięczna Cezaremu Łazarewiczowi za jego reportaż. Chylę też czoła przed tytaniczną pracą, jaką wykonał. I przed jego warsztatem oraz stylem, który łączy lekkie, błyskotliwe pióro z powagą przekazu, nie wysuwając na plan pierwszy autora, lecz bohatera (a to w dzisiejszym, coraz bardziej lanserskim dziennikarstwie, należy do rzadkości). "Żeby nie było śladów" to nie tylko prawda o sprawie pobitego na śmierć maturzysty. To również opowieść o czasach komuny i rządzących nią regułach, w których nie sposób dopatrzeć się sensownej logiki, może poza bronieniem przez komuchów własnych tyłków, bezpardonowym, wręcz chamskim zacieraniem śladów i zrzucaniem winy na Bogu ducha winnych lekarzy oraz sanitariuszy. To także wzruszająca, chociaż wcale nie wzniosła opowieść o matce Przemyka, która działała w opozycji i po zamordowaniu syna nie mogła otrząsnąć się z poczucia winy, gdyż była przekonana, że Grzegorz został ukarany za jej buntowniczy charakter. Najgorsze, że nie były to tylko rojenia nieszczęśliwej kobiety – ile jest prawdy w tym stwierdzeniu, można przekonać się, czytając dokładnie książkę Łazarewicza. Nie jest to lektura lekka, łatwa i przyjemna. Jest wstrząsająca, bulwersująca, smutna i prawdziwa do bólu. Właśnie dlatego warto po nią sięgnąć - to lepsza lekcja historii i etyki niż karty podręcznika czy akademicki wykład.