Zdradzona

Najnowsza powieść Wojciecha Dutki - „Zdradzona”, to epicka, wielowątkowa powieść, z mocno rozbudowanym tłem historycznym. Na kartach książki przenosimy się na polskie Kresy lat trzydziestych ubiegłego wieku, gdzie gościmy w dworku państwa Szymańskich. Mamy jednak w powieści także drugą płaszczyznę czasową – lata 60 XX wieku, gdzie autor zabiera czytelników do Warszawy okresu PRL-u, jak również do Nowego Jorku. Głównymi bohaterkami powieści są trzy siostry Szymańskie – Konstancja, Aldona i Łucja. Chociaż łączą je więzy krwi, różnią się one usposobieniem, poglądami i planami na życie. Zawierucha II wojny światowej, jak również wzajemne urazy, rozdzielą je na długie lata. Czy uda się im się jeszcze kiedyś spotkać? A przede wszystkim, wzajemnie przeprosić i puścić w niepamięć dawne przewiny względem siebie? Rok 1930, Kuty nad Czeremoszem, województwo Stanisławowskie. To tu mieszka Ludwik Szymański wraz z małżonką z domu Mokrzycką, oraz trzema córkami. Głowa rodziny to nie tylko ziemianin, ale również urzędnik rządowy, zajmujący posadę radcy prawnego w Stanisławowie. Państwowa posada, posiadany majątek, jak i kontakty z piłsudczykami, dają mu, jak i jego rodzinie, poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji. To jego żona, Klementyna, jest strażniczką domowego ogniska, na niej spoczywają przyziemne sprawy związane z domem i wychowaniem córek, z których obecnie tylko dwie, Aldona i Łucja, przebywają jeszcze w rodzinnym domu. Najstarsza z nich, Konstancja, jest już żoną i matką. Lato 1930 roku najstarsza z sióstr postanawia spędzić wraz z synkiem u rodziców. W dworku pojawia się również krewny rodziny, Antoni Mokrzycki. To on, swoją osobą, burzy spokojne życie mieszkańców Kut. Aldona bowiem zapałała gorącym, namiętnym uczuciem do swojego kuzyna. Odkrycie przez Łucję bliskiej relacji tych dwojga i podzielenie się swoim odkryciem z matką, spowodowało odesłanie młodego Mokrzyckiego do domu. Aldona odebrała ten postępek młodszej siostry jako zdradę, nie wybaczyła jej zniszczenia wyjątkowego, jej zdaniem, uczucia. Lecz to nie jedyna zdrada jakiej dopuszczą się siostry względem siebie, i nie najboleśniejsza... Kolejne losy rodziny Szymańskich związane będą z wydarzeniami politycznymi, zarówno na Kresach, jak i w Europie. Jednak to wybuch II wojny światowej będzie miał największy wpływ na ich dalsze życie. Drugi plan czasowy przenosi czytelników do roku 1967. Na Komendę Milicji w Warszawie zostaje doprowadzony włóczęga, który nie odpowiada na żadne pytania funkcjonariuszy. Po przewiezieniu go do szpitala psychiatrycznego i poddaniu terapii, mężczyzna pomału nawiązuje kontakt z lekarzem. W tym samym czasie, do gabinetu psychoterapeutki w Nowym Jorku, zgłasza się zakonnica. Pragnie ona opuścić zgromadzenie, które było dla niej przez lata miejscem wyciszenia i podejmowania prób wymazania z pamięci traum wojennych. Obie te postacie – pacjenta szpitala psychiatrycznego, jak i zakonnicę, przedstawione mieliśmy już w wątkach z lat trzydziestych, jednak obecnie poznajemy je w całkiem nowej odsłonie - pokiereszowane dramatem wojennych wydarzeń, zagubione, samotne. Wojciech Dutka, w magiczny wprost sposób, przenosi czytelnika na przedwojenne Kresy, gdzie dostrzegamy nie tylko ich wizualne piękno, ale również niepowtarzalny klimat. Niestety, nie jest on idylliczny i pozbawiony trosk. Sytuacja w tej części kraju była bowiem bardzo skomplikowana i niespokojna. Po pierwszej wojnie światowej dochodziło na tych terenach do wielu konfliktów między Polakami, Żydami, Ukraińcami i Ormianami. Autor nakreśla złożone relacje między tymi nacjami, ich wzajemne animozje, problemy w codziennym, sąsiedzkim funkcjonowaniu. Napiętą atmosferę na Kresach potęgowały zawirowania polityczne, ówczesne sanacyjne rządy, jak również widmo kolejnej wojny. Wojciech Dutka nie bał się podjęcia trudnego tematu nieporozumień między mieszkańcami Kresów różnych narodowości, nie znajdziemy tu jednak niezdrowego nagłaśniania dawnych konfliktów, czy nawiązań do aktualnej sytuacji politycznej. Otrzymujemy tu raczej obiektywne spojrzenie na opisane zdarzenia, jak również próbę analizy przyczyn toczących się na Kresach konfliktów. Tło historyczne jest bardzo ważnym elementem powieści Wojciecha Dutki, jednak najważniejsi w „Zdradzonej” są jej bohaterowie, a w szczególności, pięknie zaprezentowane na okładce książki, siostry Szymańskie. Na naszych oczach dojrzewają, zakochują się, przeżywają pierwsze rozczarowania, przechodzą przemiany wewnętrzne. Bardzo ciekawie ukazana jest zmiana ich poglądów i przyjmowanych przez nie ideologii, jak również wpływ osób trzecich na ukształtowanie ich jako jednostek w społeczeństwie. W „Zdradzonej” autor uraczył nas wątkami metafizycznymi, które związane są z postaciami Łucji i syna Konstancji – Macieja. Wprowadzenie do powieści wizji oraz zjaw pojawiających się w nurtach Czeremoszu, wprowadzają w powieści aurę grozy i tajemniczości. Te paranormalne zjawiska są tu przepowiednią zbliżających się dramatów. Pan Wojciech zdradził czytelnikom, że historia losów sióstr Szymańskich zaplanowana jest jako tryptyk, a jego druga część nosić będzie tytuł „Poszukiwana”. Nie ukrywam, że czekam na nią z niecierpliwością i ciekawością dalszych losów bohaterów.