Żart – w niezliczonej liczbie słowników i encyklopedii znajdziemy równie liczne definicje tego pojęcia. Cóż, kiedy większość z nich nie wymienia wśród mistrzów żartu Zbigniewa Lengrena. Przeoczenie? Redakcyjny błąd? Lengren na pewno znalazłby odpowiedź na to pytanie, która najprawdopodobniej przyjęłaby formę rysunku z żartobliwym komentarzem, limeryku lub fraszki. Sam Artysta zwykł bowiem określać się mianem „wszechstronnego humorysty”. Jak na mistrza humorystyki przystało, przybierał pozę nadzwyczaj poważnego, a czasem nawet ponurego człowieka. Być może pozwalała mu ona lepiej zrozumieć sprzeczności, które niosła za sobą otaczająca go rzeczywistość. To z życia czerpał inspiracje. Dzięki wnikliwej obserwacji świata i ludzkich zachowań, mógł stworzyć rysunki, które nie tylko śmieszą, lecz także uświadamiają nam naszą niedoskonałość. Żartów rysunkowych więcej niż 100, a z pewnością więcej niż kilka tysięcy, wyszło spod ręki Zbigniewa Lengrena. Często powtarzał, że są to starannie wyreżyserowane scenki humorystyczne. Trudno się z tym nie zgodzić. Do dziś zaskakują dowcipem i błyskotliwą pointą, urzekają nas swoją treścią i formą, bogatym ładunkiem humoru, wrażliwością i ostrością spojrzenia jednocześnie. Lengren chciał zostać pisarzem lub – ostatecznie – dziennikarzem. Często wspominał, iż nie stało się tak z dwóch powodów. Pierwszym z nich był brak maszyny do pisania. Drugim – Karol Fester ps. „Charlie”. Ten ostatni – znakomity rysownik i karykaturzysta – w 1944 roku namówił Lengrena do wysłania rysunków do kilku nowo powstałych lub reaktywujących po wojnie swoją działalność redakcji czasopism. Jego prace spodobały się i tak został rysownikiem satyrycznym, a oprócz tego również ilustratorem, autorem projektów plakatów i reklam, a także scenografem. Literatura jednak nadal była obecna w jego twórczości: pisał scenariusze dla teatru i programów telewizyjnych, teksty skeczów kabaretowych, opowiadania, limeryki i fraszki. Popularność i rozpoznawalność przyniosły mu rysunki publikowane na łamach tygodnika „Świat” oraz wydany w 1956 roku album 100 żartów rysunkowych z niezapomnianym wstępem pióra Kazimierza Rudzkiego. Był jednak – czasem ku swojemu utrapieniu – przede wszystkim twórcą cyklu historyjek obrazkowych z przygodami Profesora Filutka, ukazujących się od 1948 roku przez kilkadziesiąt lat na łamach tygodnika „Przekrój”. Żartownik – to nazwa stworzona przez Zbigniewa Lengrena, która łączy w sobie znaczeniowo słowa „żart”, „żartować”, „szkicownik”, „poradnik” i „pamiętnik” (choć jego twórca wolałby chyba użyć zwrotu „namiętnik”). Określenie to pojawiło się jako tytuł pierwszego (i chyba jedynego) numeru rysunkowego periodyku o znamiennym podtytule „Czasopismo przy-szpilażowe”. Sam Lengren powołał je do życia i objął funkcje redaktora naczelnego oraz szefa jednoosobowych zespołów literackiego i graficznego. Mistrz mógł sobie na to pozwolić (podobno lubił, gdy go tak nazywano). Unikał określania „artysta”, które brzmiało dla niego zbyt podejrzanie. Wolał być „rzemieślnikiem” żartu, rysunku humorystycznego i ilustracji. Rysował dla innych, a nie dla siebie. To znaczy, że – jak mawiał – był „trochę usługowy”. Po mistrzowsku zajmował się mechaniką spraw międzyludzkich, stwarzał i reżyserował żarty, składał rysunkowy serwis prasowy, okraszał humorem refleksje nad rzeczywistością. Skąd czerpał pomysły do swojego „Żartownika”? Często odpowiadał, cytując słowa Eryka Lipińskiego: „Pomysły czerpię z głowy, czyli z niczego”, by chwilę potem dodać: „Po prostu jestem pomysłowy”. Taki był Zbigniew Lengren. „Żartownik Lengrena” to tytuł wystawy, którą w cyklu „Mistrzowie karykatury polskiej” prezentuje Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego w Warszawie. Stanowi ona próbę przekrojowego ukazania kilku wątków twórczości tego wybitnego polskiego karykaturzysty, koncentrując się szczególnie na ich humorystycznym aspekcie. Zostały na niej zaprezentowane przede wszystkim żarty rysunkowe, humor prasowy, satyryczno-humorystyczne „fotorysunki”, ilustracje książkowe, projekty scenograficzne i plakaty. Kolejno wymienione elementy wystawy stworzyły jej narrację, prowadząc widza przez świat zaskakujących i pełnych humoru skojarzeń. Osobny jej fragment poświęcony został kojarzonej z twórczością Zbigniewa Lengrena postaci Profesora Filutka. Pojawiły się tu nigdzie dotąd nieprezentowane w oryginałach historyjki o jego zabawnych przygodach. Wystawa przybliża również interesujące materiały o charakterze dokumentalnym, w tym fotografie i filmy z archiwum rodzinnego Artysty. Mam nadzieję, że ten wyjątkowy świat żartu rysunkowego i humorystycznych ilustracji już niedługo znów ożyje także w dawnej pracowni i mieszkaniu Mistrza przy ulicy Brzozowej w Warszawie. Jeden z jego elementów – „Żartownik Lengrena” jest już gotowy.
Szczegóły
- Rok wydania
- 2015
- Liczba stron
- 96 str.
- Wydawnictwo
- Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego
- Język
- polski
- Format
- papier
- Czas czytania
- 1 godz. 36 min.
- Gatunek
- sztuka
- ISBN
- 9788387994099
Najczęstsze pytania o książkę
- Ile stron ma „Żartownik Lengrena”?
- „Żartownik Lengrena” ma 96 stron (wydanie: Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego, 2015). Inne wydania mogą się różnić liczbą stron.
- Ile czasu zajmuje przeczytanie książki „Żartownik Lengrena”?
- Przy średnim tempie 35 stron na godzinę lektura zajmie około 2 godz. 45 min. Czytając 30 minut dziennie, skończysz w 6 dni.
- Kto napisał książkę „Żartownik Lengrena”?
- „Żartownik Lengrena” to książka autorstwa praca zbiorowa.
Inne książki autora
(21950)Opinie czytelników
Oceń tę książkę
Kiedy przeczytana?
Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.
Dodaj „Żartownik Lengrena" do swojej półki
Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.
Trzy półki czytelnicze
Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.
Oceny i recenzje
Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.
Statystyki i wyzwania
Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.
Rekomendacje i grafiki
Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.