Zapiski z Kociego Kraju

Czy powstała niemal 100 lat temu fantastyczna opowieść o życiu na innej planecie może być zarówno odbiciem Chin czasów Rewolucji Kulturalnej, jak i diagnozą kondycji ludzkiej? Może! Narrator rozbija się najprawdopodobniej na Marsie. Tam spotyka istoty - ni to ludzi, ni to koty. Uczy się ich języka, poznaje ich życie i obyczaje. Tu powieść rozwija się powoli, autor buduje poczucie bezpieczeństwa - i w bohaterze, i w czytelniku. Gdy jednak akcja nabiera rozpędu, zrozumiałe stają się okładkowe zapowiedzi dystopii... Koci Kraj to piekło. Chaos, bezprawie, eliminowanie niewygodnych obywateli, wykorzystywanie do pracy i innych usług (prostytucja w rozkwicie!). Kocimiętnik, jak narkotyk, otumania zmysły i pogrąża kraj w półśnie i niemocy. Wątek edukacyjny, ze szkołą, która nie uczy i mordowanymi nauczycielami - budzi grozę. Nie trzeba być wielkim znawcą historii, by dostrzec tu odważną satyrę na współczesne autorowi Chiny - skorumpowane, zdegenerowane, wycinające w pień światłą część swojego narodu. Narrator w osłupieniu patrzy na to, jak jego nowi znajomi zmierzają ku samozagładzie. Tak jak napisałam wcześniej, skojarzenia z Chinami to jedno. Powieść tę można traktować szerzej, nieprzypadkowo mieszkańcy Kociego Kraju są tak podobni do ludzi. Lao She wystawia ludzkości ocenę niedostateczną - niczego się nie uczymy, niczego nie doceniamy. Pogoń za osobistym zyskiem, przyjemnością, władzą, majątkiem przysłania nam dobro innych i dobro świata. Gorzka to refleksja. Gdy dodamy do niej smutny koniec, jaki spotkał samego autora, robi się jeszcze bardziej przejmująco.