Za Żelazną Bramą. Archiwum Kobiet. Portrety kobiet piszących
Za Żelazną Bramą. Archiwum Kobiet. Portrety kobiet piszących
Plac za Żelazną Bramą był największym targowiskiem w Warszawie. W piątki zjeżdżała tam niemal połowa miasta, w tym wiele „piszących kobiet”. Wśród nich były także Bronisława Waligórska i Maria Jadwiga Strumff. W przypadku analizy listów pierwszej oraz pamiętnika drugiej zdecydowałam się wykorzystać metody life‑writing oraz close reading. I choć sięgam po pewne elementy techniki biograficznej, moja praca nie jest biografią, tylko uważną historyczno-literacką lekturą. Dokumenty osobiste Bronisławy Waligórskiej i Marii Jadwigi Strumff to niezwykłe zabytki intymistyki wieku XIX. Jednak nie są to odosobnione świadectwa, albowiem polskie i zagraniczne archiwa zawierają wiele innych skarbów kobiecej autobiografistyki. Jednakże ten obszar kultury polskiej ciągle jeszcze skrywa wiele tajemnic dotyczących aktywności społecznej, politycznej i intelektualnej kobiet, ich tożsamości oraz jej genealogii, a także wzajemnych kontaktów autorek i ich relacji rodzinnych, środowiskowych oraz ideowych. Dlatego właśnie wydobywanie tych dokumentów z archiwów przyczynia się do pogłębienia wiedzy o specyfice polskiego społeczeństwa, problemach jego poszczególnych warstw, nie tylko polskiej inteligencji, ale także klasy chłopskiej i robotniczej. Wkład kobiet w życie duchowe i intelektualne epoki jest wciąż niedoceniany, m.in. dlatego, że ich pisma trafiały częściej do prywatnych archiwów rodzinnych niż do druku. W tym kontekście kobiece piśmiennictwo jawi się nie tylko jako element codziennej praktyki, ale również jako istotna forma drugiego obiegu kultury intelektualnej (tzw. unprinted culture) – niewchodząca poprzez druk w przestrzeń publiczną. Przeformułowanie kategorii literackości pozwala traktować tego rodzaju zapisy jako formę nieformalnej, prywatnej twórczości literackiej. Monika Rudaś-Grodzka
Klimat książki
Naukowa, lecz pełna empatii analiza kobiecej intymności i nieformalnej kultury intelektualnej XIX-wiecznej Warszawy.
W skrócie
- Skłania do myślenia
- Wyraziste postacie
- wolne tempo
Tropy
- nieodkryte historie
- głosy z przeszłości
Szczegóły
- Data wydania
- 9 października 2025
- Liczba stron
- 222 str.
- Wydawnictwo
- Instytut Badań Literackich PAN
- Język
- polski
- Format
- papier
- Cykl
- Lupa Obscura
- Gatunek
- językoznawstwo, nauka o literaturze
- ISBN
- 9788367957595
Inne książki autora
(9)Opinie czytelników
Oceń tę książkę
Kiedy przeczytana?
Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.
Dodaj „Za Żelazną Bramą. Archiwum Kobiet. Portrety kobiet piszących" do swojej półki
Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.
Trzy półki czytelnicze
Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.
Oceny i recenzje
Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.
Statystyki i wyzwania
Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.
Rekomendacje i grafiki
Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.