Wyznaję

Można powiedzieć, że Jaume Cabre stworzył powieść monumentalną. Zawiera w sobie tyle historii i porusza tyle tematów, że starczyłoby na kilka powieści. Ta mnogość plus specyficzny sposób narracji sprawia, że nie da się przeczytać tej książki bez pewnej dozy wysiłku i skupienia. Już od pierwszych stron autor rzuca czytelnika na głęboką wodę, gdy narracja przeskakuje od jednego do drugiego wątku, przechodząc bez ostrzeżenia między historią a współczesnością. To wszystko może sprawić, że czytelnik czuje się zagubiony. W końcu jednak główne wątki się łączą i prowadzą do wyjaśnienia w zakończeniu powieści. Powieść opisuje życie Adriana Ardevola, pisarza, filozofa, kolekcjonera, muzyka, jego przyjaźnie, miłości do kobiety, do książek i muzyki. Motywem przewodnim i osnową całej historii są skrzypce, które wytworzone w średniowieczu przez wiele lat zyskują na wartości, stając się przyczyną zachłanności i wyrządzanego z tego powodu zła. "Wyznaję" ma również inny wymiar. To swego rodzaju przegląd kultury europejskiej na przestrzeni wieków, od inkwizycji, przez drugą wojnę światową, holokaust, które na zawsze zmieniły świat. Wiele miejsca autor poświęcił idei dobra i zła, pokazując, że zawsze są one wynikiem ludzkich działań. Pojawiają się pytania o naturę zła, siłę jego oddziaływania, o odpowiedzialność i możliwość zadośćuczynienia. A także o jego alternatywy: piękno, sztukę, miłość, przyjaźń. Narrator zastanawia się również nad rolą Boga w istnieniu świata. To również powieść o ludzkich marzeniach, o zawiłych relacjach rodzinnych, w których brakuje miłości rodzicielskiej, o zamiłowaniu do nauki i literatury, do wiedzy i sztuki, do cennych i wyjątkowych rzeczy. To nie jest książka łatwa, jej konstrukcja wymaga od czytającego wiele skupienia. Jest to książka inna od wszystkich, które do tej pory przeczytałam, pod wieloma względami niezwykła. Niecodzienna narracja i wielość postaci mogą zdezorientować czytelnika i wielu zniechęcić. Przyznam, że nie czytało mi się tej powieści łatwo i dawno też nie czytałam książki tak długo. Cieszy jednak to, że powstają jeszcze takie ambitne i wymagające książki.