Wyspa Krach

Rzadko sięgam po literaturę bułgarską, nie wiem dlaczego pomijałam dotychczas pisarzy z tego regiony Europy."Wyspa Krach" dowodzi, że tworzą tam znakomici autorzy i powstają dzieła naprawdę ciekawe, świeże, pozwalające inaczej spojrzeć na ten fragment naszego kontynentu. Ina Wyłczanowa to nowe nazwisko w moim prywatnym panteonie pisarzy. Na pewno je zapamiętam i będę wypatrywać kolejnych tytułów spod jej ręki, pióro ma bowiem bardzo dobre i opowiada wielce zajmujące historie. "Wyspa Krach" to opowieść o dwóch kobietach, których losy dziwnie się splatają dzięki zupełnemu przypadkowi. Asja jest zagubioną kobietą, która nagle zdaje sobie sprawę, że jej drugie małżeństwo przeżywa kryzys, a dorastający syn stał się daleki i obcy. Asja nie bardzo wie jak zabrać się za naprawianie tego rodzinnego galimatiasu, czuje że nie sprawdziła się jako żona i matka. Postanawia zatem wyjechać na urlop do domu swojego byłego męża na pięknej wyspie Krach. Chce się zastanowić nad swoim życiem i trochę sprawdzić czy potrafi żyć sama. Pobyt na wyspie nie spełnia do końca jej oczekiwań. Były mąż i jego nowa partnerka to ludzie Zachodu, przyzwyczajeni do luksusów, wygody i pewnego marnotrawstwa wszystkiego, bo wszystko jest zawsze pod ręką. Nie rozumieją lęków ludzi urodzonych i wychowanych w komunistycznym państwie gdzie wiecznie brakowało wielu towarów i o wszystko trzeba było walczyć. Nasza bohaterka nie bardzo dogaduje się ze swoim byłym mężem, a jego partnerka jest dla niej obca, pełna dystansu, wręcz zimna. Marny materiał na przyjaciółkę. Asja na wyspie nie znajduje ani sielanki ani wypoczynku, bo zaraz wpada w poczucie winy z powodu pozostawionych w Sofii męża i syna. Trochę się miota pomiędzy euforią, że trafiła w tak piękne miejsce, gdzie szybko zapomina o codziennej rutynie życia rodzinnego, a rozpaczliwą pewnością, że całkowicie straciła kontrolę nad wszystkim. Druga bohaterka, Radost, z pozoru jest przeciwieństwem roztrzepanej, trochę nieodpowiedzialnej Asji. Jest zorganizowana, śmiała i wydaje się, że wie czego chce i dokąd zmierza. Otóż nie wie. Ta wielka potrzeba kontrolowania każdego aspektu życia skrywa potężne niedostatki w poczuciu własnej wartości. Toksyczna relacja z rodzicami, a szczególnie z matką spowodowała, że Radost przez sporą część swego życia nie decydowała o sobie w żadnej sprawie. Ktoś za nią wybierał nawet jej ubrania, a ona potulnie się z tym godziła. Oczekiwania innych były ważniejsze od jej potrzeb. Rodzice oczekiwali, że wyjdzie za mąż więc wyszła za pierwszego mężczyznę, który okazał jej cień zainteresowania, a który okazał się prymitywnym chamem, który tłamsił ją i niszczył jako kobietę. Dopiero śmierć matki i ojca stała się katalizatorem zmian w życiu bohaterki. Dziewczyna urządziła po swojemu mieszkanie, zaczęła ubierać się we własnoręcznie uszyte ubrania; ustaliła nowy, ścisły porządek dnia i wprowadziła ważne rytuały – kąpiele, nacieranie ciała olejami, picie gorącej wody, medytacja, noszenie kapeluszy i powtarzanie zdania "ja kontroluję ten świat i ja go stworzyłam". Zmiany tak skrupulatnie przeprowadzone przez Radost każą wierzyć, że rzeczywiście zapanowała ona nad swoim życie, ale to tylko pozory. Wewnętrznie nadal pozostaje niepewną, pogubioną dziewczyną z ogromnym poczuciem pustki i samotności. Stąd jej fascynacja Asją i jej życiem. Asja w jej oczach jest silną, odważną kobietą, która żyje z rozmachem mając u boku doskonałą rodzinę. Radost mocno wierzy w magię astrologii i uważa Asję za swoją astrologiczną siostrę. Stawia jej horoskopy, dokładnie je analizuje, obsesyjnie śledzi jej życie. Czuje się za nią odpowiedzialna i kiedy wyczytuje, że jej "gwiezdna" siostra znalazła się na życiowym zakręcie czuje się w obowiązku uratować ją przed "krachem". Nawiązuje więc kontakt z Miszą, mężem Asji, co kończy się seksem. Poznaje bliżej syna Asji, zaczyna bywać w jej domu. W pewnym momencie do dziewczyny dociera, że pragnie rodziny, ale nie cudzej lecz własnej. Bohaterka żyjąc przez chwilę życiem Asji rozumie coś jeszcze – posiadanie rodziny oznacza wielką odpowiedzialność oraz utratę własnej niezależności, a w tym momencie to niezależność jest dla niej najważniejsza. To słuszne rozumowanie, bo trzeba najpierw nauczyć się słuchać siebie i orientować się we własnych potrzebach by móc budować jakieś relacje rodzinne. Radost chce się poczuć całkowicie wolna, w myśleniu i postępowaniu, bez oglądania się na innych ludzi, którzy są w większości dla niej zagadką, tłumaczy sobie ich emocjonalność przez horoskopy. Asja tymczasem decyduje się na coś zupełnie przeciwnego – postanawia wrócić do swojej rodziny. Godzi się z rolą "żony swego męża", uroczej gospodyni i dobrej matki kosztem własnych uczuć i potrzeb. Ale może to właśnie rodzina stanowi dla niej remedium na wewnętrzny chaos? Może to właśnie rola żony i matki porządkuje jej rzeczywistość i pozwala funkcjonować w świecie zewnętrznym? Ina Wyłczanowa opowiadając o Asji i Radosti mówi nam coś ważnego o kobietach. Współczesny świat oferuje nam więcej niż 20, 30 czy 50 lat temu, ale to my kobiety często same zamykamy się w społecznie narzucanych rolach żon i matek, nie zastanawiając się czy bycie żoną i matką jest naszą potrzebą czy raczej uwierzyłyśmy, że tylko te role są naszym powołaniem i czy tylko pełniąc je możemy czuć się szczęśliwymi i spełnionymi ludźmi. Niestety nie ma łatwych rozwiązań, ale trzeba słuchać siebie i czasem zdobyć się na odrobinę zdrowego egoizmu. Świetna powieść i polecam ją gorąco.