Bookfolio

Wybór pism estetycznych

Edward Abramowski

sztuka

Seria KLASYCY ESTETYKI POLSKIEJ Edward Abramowski należy do tych myślicieli, którzy wywarli znaczący wpływ na polską kulturę nie tylko przed pierwszą wojną światową, ale i później – w dwudziestoleciu międzywojennym. W jego rozległym problemowo dorobku intelektualnych (filozofia, socjologia, etyka, psychologia, oryginalna teoria ustroju socjalistycznego opartego na idei spółdzielczości) nie zabrakło też prac traktujących o zagadnieniach estetyki. Książka przeznaczona dla studentów takich kierunków jak filozofia, historia sztuki, filologia polska, wiedza o kulturze, kulturoznawstwo. Józef Edward Abramowski (1868-1918) przekonany, że „istnieje tylko jedna jedyna tajemnica życia obejmująca wszystko, i jedna pozornie tylko rozczłonkowana wiedza, usiłująca tę tajemnicę przeniknąć i wypowiedzieć” chciał tę tajemnicę poznać prowadząc badania w obszarach zakreślonych przez perspektywę wielu dziedzin wiedzy i postrzegany jest jako filozof, psycholog, socjolog i estetyk a także kulturolog, ceniony jako twórca koncepcji socjalizmu bezpaństwowego i polskiego kooperatyzmu. Chciał zrozumieć twórcze możliwości człowieka i tworzoną przez niego rzeczywistość społeczną i kulturową. Abramowski nie zostawił systematycznego opracowania zagadnień estetycznych. Jego estetykę trzeba wyczytywać z prac omawiających zagadnienia z zakresu psychologii i zagadnienia społeczne. Pięknu i sztuce Abramowski poświęcił w całości jedynie artykuł zatytułowany Co to jest sztuka? Z powodu rozprawy L. Tołstoja: Czto takoje iskustwo?, który został opublikowany w „Przeglądzie Filozoficznym” w 1898 roku. Dyskutuje w nim z koncepcją sztuki jako narzędzia moralizatorstwa. Proponuje swój program estetyczny, w którym ważne są: autonomia sztuki i indywidualizm oraz antyintelektualizm, antymimetyzm, antyutylitaryzm, docenienie intuicji. Jego propozycje nie są jednak zwykłym powtórzeniem tych, jakie znajdujemy w pracach modernistów. Przedstawił on swoje poglądy na temat specyfiki i znaczenia sztuki łącząc modernistyczny estetyzm z przekonaniem o etycznej, wyzwalającej roli piękna. Pokazał, że można pogodzić postulat wyzwolenia sztuki z jej zaangażowaniem społecznym. By w pełni odczytać jak Edward Abramowski rozumie przeżycie estetyczne, rolę sztuki i piękno, trzeba sięgnąć do prac psychologicznych i socjologicznych tego autora. Jego wypowiedzi związane z tematami tradycyjnie zaliczanymi do estetycznych są niezwykle ważne dla spójności teorii dotyczących człowieka i społeczeństwa, są oryginalne i mają potencjał nie mniejszy niż poglądy polityczne i społeczne Abramowskiego, które sprawiły, że pod koniec XX wieku doceniając jego idee nadano mu miano „zwiastuna Solidarności”. SPIS TREŚCI Krystyna Najder-Stefaniak, Specyfika i wartość sztuki w ujęciu anarchisty WYBÓR PISM ESTETYCZNYCH EDWARDA ABRAMOWSKIEGO Co to jest sztuka? (Z powodu rozprawy L. Tołstoja: „Czto takoje iskusstwo?”) Życie i słowo Bases psychologiques de la sociologie; Le matérialisme historique et le principe du phénome`ne social Postrzeżenie i spostrzeżenie Zasada zjawiska społecznego Teoria równoważników indywidualnych i faktu społecznego Sumienie człowieka jako rodnik świata społecznego Zagadnienia etyczne i polityka rewolucji Kazimierz Krauz, Socjologiczne prawo retrospekcji Etyka a rewolucja Program wykładów nowej etyki. Warszawa 1899 Organizacja Kultury Polskiej Człowiek dzisiejszy Teoria jednostek psychicznych Metafizyka doświadczalna Bibliografia

Klimat książki

Wybór pism estetycznych to refleksyjna, krytyczna i inspirująca lektura, która łączy modernistyczny estetyzm z głęboką etyką i społeczną rolą sztuki. Autor, Edward Abramowski, prezentuje unikalne połączenie filozofii, psychologii i socjologii, podkreślając autonomię sztuki, indywidualizm oraz intuicję, jednocześnie krytykując mimetyzm i utilitaryzm. Książka jest przeznaczona dla studentów i badaczy zainteresowanych estetyką, kulturą i historią polskiej myśli, a jej głęboka analiza przyczynia się do zrozumienia roli sztuki w społeczeństwie oraz inspiruje do refleksji nad współczesnym kontekstem kulturowym.

W skrócie

  • Skłania do myślenia
  • Wyraziste postacie
  • Rozbudowany świat
  • wolne tempo

Tropy

  • modernistyczny estetyzm
  • koncepcja sztuki jako narzędzia moralizatorstwa
  • połączenie etyki z estetyką

Szczegóły

Rok wydania
2011
Liczba stron
374 str.
Wydawnictwo
Universitas
Język
polski
Format
papier
Czas czytania
6 godz. 14 min.
Gatunek
sztuka
ISBN
9788324216390

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Wybór pism estetycznych" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.