Wtajemniczenie. Ezoteryczna proza rosyjska końca XIX - początku XX wieku

"Ezoteryczne zainteresowania rosyjskich elit twórczych końca XIX wieku i pierwszej dekady XX stulecia nie budzą dziś wątpliwości.(...) Trudności z analizą okultyzmu przełomu wieków wynikają również z niezwykłej dynamiki tego zjawiska. Poszczególne frakcje i grupy nie były bytami odizolowanymi, przeciwnie - czerpały od siebie nawzajem, tworząc wielowymiarową, a przez to trudną do ogarnięcia i opisu, przestrzeń wpływów i zapożyczeń. Z drugiej strony okultyzm trzeba ujmować w kategoriach najbardziej osobistego (i przez to niemal niedefiniowalnego),niepowtarzalnego i wymykającego się opisowi doświadczenia natury duchowej, które obejmuje zarówno samo pragnienie przeniknięcia w sferę nadzmysłową, rozmaite działania przygotowawcze, jak i sam proces wtajemniczenia - przemiany inicjowanego."