Wszystko dla pań

Wspaniały obraz wielkiego miasta, w którym rodzi się znane nam dzisiaj społeczeństwo konsumpcyjne. Emil Zola, wielki francuski realista, opisuje mechanizmy rewolucji kapitalistycznej, której metaforą jest luksusowy dom towarowy "Wszystko dla pań". Powieść powstała w 1883 roku, ale jest niepokojąco współczesna w swojej wymowie. Gdyby nie powozy, gorsety i lampy gazowe można by pomyśleć, że to historia współczesnego biznesmena- wizjonera, który otwiera ogromne centrum handlowe w centrum Paryża. Octav Mouret to geniusz handlu- pomnaża spadek po zmarłej żonie i staje się milionerem (znana historia- wszak to Stanisław Wokulski podobnie dorobił się majątku). Wykorzystuje kobiecą skłonność do kupowania coraz nowych fatałaszków i zgarnia coraz większe ilości pieniędzy. A ponieważ kobiety go lubią, więc odnosi ogromny sukces. To mistrz manipulacji i dzisiejszego marketingu. Jako pierwszy w Paryżu inwestuje w reklamę, organizuje wielkie akcje wyprzedażowe, bo jak nikt inny rozumie, że sukces w handlu polega na ciągłym obrocie gotówki. Jego instrumentalne traktowanie kobiet znajduje swój kres wówczas, kiedy w drzwiach jego sklepu staje skromna i niepozorna Denise. Nie ma manier typowych dla panien sklepowych, jest wręcz nieśmiała i nie radzi sobie jako ekspedientka, ale z jakiegoś niewiadomego powodu fascynuje Octava. Zaczyna się walka dwóch osobowości- siły i łagodności, przebojowości i skromności, cynizmu i szlachetności. To również walka między dwoma światami- tym na zewnątrz, reprezentowanym przez tradycyjnych kupców w ich niewielkich sklepikach i tym w środku wielkiego domu towarowego- nowoczesnego i olśniewającego przepychem. A jak wiadomo w każdej walce muszą być ofiary. Są nimi na przykład klientki magazynu, które dają się opętać żądzy posiadania. Ich zachowania są typowe dla dzisiejszych zakupoholiczek lub kleptomanek. Rujnują swoich mężów, nie mogąc się oprzeć chęci zakupienia kolejnej niepotrzebnej rzeczy. Powieść Emila Zoli oszałamia wspaniałymi opisami samego sklepu, towarów w nim zgromadzonych, zachowań klientek i subiektów. Autor ciekawie analizuje także relacje międzyludzkie, które uwarunkowane są pozycją społeczną, prestiżem i oczywiście pieniędzmi. Bo to one są powodem dramatów bohaterów i zmuszają ich do podejmowania często trudnych wyborów. Każdy z bohaterów jest w rzeczywistości marionetką na scenie nowoczesnego społeczeństwa, w którym za sznurki pociągają ci, którzy mają najwięcej. I to oni odnoszą sukces i robią kariery. Wymowa tej jakże mądrej powieści byłaby zupełnie inna, gdyby nie zakończenie. Okazuje się, że w świecie, w którym króluje pieniądz jest jeszcze pewna wartość od niego ważniejsza. I nie da się jej kupić. Polecam miłośnikom nieśmiertelnej klasyki.