Wolne Miasto Gdańsk w koncepcjach wojskowych II Rzeczypospolitej

Problem zabezpieczenia północnych rubieży II Rzeczpospolitej należał do najtrudniejszych zagadnień strategicznych i operacyjnych jakie musieli rozwiązać polscy wojskowi. Był on ściśle związany ze skomplikowaną sytuacją geopolityczną tego rejonu, samej Polski i Europy. Stopień trudności powiększał dodatkowo fakt stopniowego rozchodzenia się centrów zagrożeń militarnych i politycznych. O ile bowiem centralnym miejscem tworzenia zagrożeń politycznych ze strony Niemiec pozostawał niezmiennie Gdańsk, to przewidywany punkt ciężkości zagrożeń militarnych przesuwał się w rejony zachodnich i południowo-zachodnich granic państwa. Polskie czynniki wojskowe i polityczne stanęły w obliczu problemu o charakterze kwadratury kola. Dwa najważniejsze czynniki determinujące rozwój sytuacji politycznej w rejonie czyli polityczny spór o Gdańsk - będący formalnie przyczyną wybuchu wojny oraz kształt militarnego zagrożenia ze strony Niemiec wykluczały jednoczesną obronę granicy polsko-niemieckiej oraz skuteczne zabezpieczenie interesów kraju na obszarze Wolnego Miasta Gdańska. Przedmiotem pracy poświęconej roli Wolnego Miasta Gdańska w całokształcie polityki polskiej jest przedstawienie pełnego bilansu działań polskich polityków i wojskowych zmierzających do rozwiązania militarnego i politycznego problemu Wolnego Miasta. Celem tej pracy jest zaś ustalenie wpływu polskich czynników wojskowych na kształt polityki gdańskiej oraz określenie stopnia zorganizowania i przygotowania do działań zbrojnych ludności polskiej w Wolnym Mieście.