Wierna rzeka

Od tej powieści zaczęło się moje szczere uwielbienie dla Stefana Żeromskiego i dla jego talentu literackiego. Nie znam pisarza, który bardziej potrafiłby mnie poruszyć. Wszystko jest w tej powieści. 1. Straszny moment historii - oto upada Powstanie Styczniowe, a razem z jego upadkiem, znika szlachta polska. Na zawsze zmienia się społeczeństwo polskie. I szlachta ta ginie, nie tylko z rąk Rosjan, ale także z rąk chłopów polskich. Cenię u Żeromskiego to surowe rozliczenie z historią, a jednocześnie zniuansowanie postaci chłopów (jest przecież Szczepan),postaci Rosjan (jest przecież Wiesnicyn),wreszcie samych powstańców (Olbromski, Odrowąż, Rudecki). Tu nie ma czarno-białych postaci, tu nie ma idylli rodem z "Nad Niemnem", ale jest realizm. Coś się skończyło i żadna praca tego nie naprawi, żadne wspomnienia nie pomogą. 2. Genialnie pokazano miłość, pożądanie, poświęcenie - nie tylko ze strony Salomei czy Józefa, ale przede wszystkim Wiesnicyna - tak, ten oficer rosyjski, był jednym z najbardziej poruszających bohaterów w ogóle. 3. Jeśli ktoś ma ochotę na odrobinę mezaliansu - to zostanie w pewnym momencie uderzony nierównością, niesprawiedliwością, uczuciami, które nie powinny istnieć, a jednak istnieją. Więcej jest mezaliansu w jednym rozdziale "Wiernej rzeki", niż w całym "Nad Niemnem". 4. Jest coś tajemniczego w tym uczłowieczeniu Rzeki. Nie ma wiele opisów, ale bez wątpienia rzeka ta "żyła", a raczej jakby odpowiadała na uczucia bohaterów i ze zrozumieniem zachowywała tajemnice ludzkie. Podobieństwo tematyki tej powieści do "Nad Niemnem" narzuci się każdemu. Myślę, że nie można lubić obu tych powieści i można wybrać tylko jedną. Ja wybrałam:).