Wieleń. Przeszłość i współczesność

"Prezentowane opracowanie powstało z inicjatywy Zarządu Miasta i Gminy Wieleń. Władze miejskie podjęły decyzję o obchodzeniu w 1998 r. dwóch rocznic: 890-lecia grodu Wieleń oraz 650-lecia miejskich losów Wielenia. Książka jest próbą zaprezentowania ciekawej i różnorodnej historiï miasta i jego mieszkańców od czasów najdawniejszych po współczesne. Pisze o tym w słowie wstępnym "Klucz do Wielenia" burmistrz Piotr Waśko. W związku z tak przyjętym założeniem wydawnictwo ma nietypowy układ, a zamıeszczone w nim materiały są niejednorodne, od naukowych opracowań, po szkice, eseje, wspomnienia. Podzielone zostało zatem na dwie części. Pierwsza dotyczy losów Wielenia od najstarszych jego dziejów po rok 1939, a przygotowana została przez profesjonalnych historyków: Danutę Marię Łabedzką-Topolską, od wielu lat związaną z Wieleniem - "Dzieje Wielenia nad Notecią w czasach przedrozbiorowych" i znanego badacza m.in. dziejów ziem nad Notecią prof. Zygmunta Borasa - "Historia Wielenia 1772-1939". Wspomniane artykuły, oparte na źródłach archiwalnych i fachowej literaturze, mogą zainteresować zarówno naukowców, publicystów, jak i miłośników Ziemi Wieleńskiej. Zupełnie inny charakter ma część druga, napisana przez mieszkańców Wielenia, a poświęcona głównie powojennej jego historii. Ze względu na fakt, iż dotychczas nie została ona spisana, władze miasta odwołały się do tych osób, które mogłyby zaprezentować niektóre sfery życia społecznego, gospodarczego, kulturalnego, sportowego. Tu dobór materiałów warunkowany został glównie dostępną, niezbyt obfitą bazą źródłową, przy odwołaniu się równocześnie do osobistych przeżyć czy wspomnień autorów. Stąd też znalazły się w tej cześci materiały mające niejednokrotnie charakter subiektywny, wynikające z doświadczeń i przeżyć osobistych. Dwa teksty sięgają okresu przed 1945 r., a dotyczą Bractwa Kurkowego oraz słynnego dla regionu gimnazjum wieleńskiego. Niewątpliwie dostarczona przez Autorów i innych mieszkańców Wielenia ikonografia jest ważnym uzupełnieniem zamieszczonych tekstów. Mimo iż wspomniana druga część książki nie wyczerpuje problematyki, wydaje się, że już dziś, a szczególnie po latach stanowić może ciekawy, ważny materiał poznawczy, dotyczący powojennych losów Wielenia."